AI मुळे सायबर सुरक्षा शेअर्समध्ये घबराट
कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या (AI) वाढत्या प्रभावामुळे सायबर सुरक्षा क्षेत्रातील कंपन्यांमध्ये गुंतवणूकदारांनी मोठी घबराट पसरवली. फेब्रुवारी २०२६ च्या अखेरीस, Anthropic ने नवीन AI कोड सुरक्षा टूल (AI Code Security Tool) लॉन्च केल्यानंतर, गुंतवणूकदारांनी मोठ्या प्रमाणावर विक्री करण्यास सुरुवात केली. यामुळे CrowdStrike आणि Zscaler चे शेअर्स सुमारे 11% पर्यंत खाली आले. Datadog 11%, Fortinet आणि Okta चे शेअर्स जवळपास 6% घसरले, तर Palo Alto Networks 3% आणि SentinelOne 5% ने कमी झाले. काही प्रमुख सायबर सुरक्षा कंपन्यांनी एकाच दिवसात 8-9% ची घसरण अनुभवली, तर CrowdStrike चा शेअर महिन्याभरात 20% पेक्षा जास्त घसरला. या व्यापक विक्रीमुळे iShares Cybersecurity and Tech ETF (IHAK) मध्ये देखील 3% पेक्षा जास्त घट झाली.
बाजारातील विश्लेषण: AI हे संधीचे दार उघडणार?
सध्याची बाजारातील घबराट आणि प्रत्यक्ष गरज यात मोठे अंतर आहे. अनेक विश्लेषकांच्या मते, AI मुळे सायबर सुरक्षेची गरज कमी होणार नाही, उलट ती वाढेल. AI स्वतःच सायबर सुरक्षा बाजारासाठी एक मोठी संधी निर्माण करेल. २०२६ पर्यंत, सायबर सुरक्षा उत्पादने आणि सेवांवरील जागतिक खर्च $520 अब्ज डॉलर्सच्या पुढे जाण्याची अपेक्षा आहे. यामध्ये AI मुळे $2 ट्रिलियन डॉलर्सच्या एकूण बाजारपेठेत (Total Addressable Market) वाढ अपेक्षित आहे. वाढती डिजिटायझेशन, सायबर हल्ल्यांचे बदलणारे स्वरूप आणि नवीन नियम यामुळे ही वाढ होणार आहे. Gartner च्या अंदाजानुसार, २०२६ पर्यंत जागतिक IT खर्च $6.1 ट्रिलियन डॉलर्सपर्यंत पोहोचेल, ज्यामध्ये AI गुंतवणुकीचा मोठा वाटा असेल.
Robert W. Baird च्या विश्लेषकांनी या विक्रीला 'घाबरून घेतलेला निर्णय' (panic-driven selloff) म्हटले आहे. त्यांच्या मते, Anthropic चे नवीन टूल आणि मोठ्या सायबर सुरक्षा कंपन्यांच्या मुख्य व्यवसाय यात फारसा संबंध नाही. UBS ने देखील या प्रतिक्रियेला 'वास्तवापेक्षा जास्त घाबरलेली' (more panic-driven than based on reality) म्हटले आहे. AI नवीन धोके निर्माण करते, ज्यामुळे प्रगत सुरक्षा उपायांची (advanced security solutions) गरज अधिकच वाढते. पूर्वीच्या तांत्रिक प्रगतीमुळे सायबर सुरक्षेचे महत्त्व कमी झाले नाही, तर ती अधिक विकसित झाली आहे.
या कंपन्यांच्या मूल्यांकनामध्ये (Valuation) मोठी तफावत आहे. Palo Alto Networks चा फॉरवर्ड P/E रेशो 116.4x आहे, जो त्यांच्या वाढीच्या अपेक्षा दर्शवतो. तर Check Point Software चा P/E रेशो 16.7x आहे, जो अधिक संयमित दृष्टिकोन दर्शवतो. Cyber Security Cloud, Inc. चा P/E 32.05 आहे.
AI चा गैरवापर आणि धोके
AI ची क्षमता आता सायबर गुन्हेगारही वापरत आहेत. ते अधिक प्रभावी फिशिंग (phishing) हल्ले, वैयक्तिकृत सोशल इंजिनिअरिंग (social engineering) हल्ले, मालवेअरचे (malware) नवे प्रकार वेगाने तयार करणे आणि डीपफेक (deepfake) कंटेंट बनवण्यासाठी AI चा वापर करत आहेत. यामुळे त्यांच्या हल्ल्यांचे यश दर वाढत आहे. तसेच, 'एजंटिक AI' (agentic AI) मुळे नवीन हल्ल्याचे मार्ग (attack surfaces) उघडत आहेत. Microsoft सारख्या मोठ्या कंपन्या अनेक सुरक्षा फीचर्स त्यांच्या मोठ्या उत्पादनांमध्ये समाविष्ट करत आहेत, ज्यामुळे लहान कंपन्यांवर दबाव येऊ शकतो. AI मुळे एंटरप्राइज सिक्युरिटीचे काही भाग सामान्य (commoditize) होण्याची भीती गुंतवणूकदारांना आहे.
भविष्यातील वाटचाल
एकंदरीत, अनेक तज्ज्ञांचे मत आहे की सायबर सुरक्षा क्षेत्राची मूलभूत स्थिती अजूनही मजबूत आहे. AI चा वाढता वापर या क्षेत्रासाठी उत्प्रेरक ठरेल. JPMorgan सारख्या संस्था CrowdStrike, Okta आणि Zscaler सारख्या कंपन्यांना भविष्यात फायदा होणाऱ्या कंपन्या मानतात. AI मुळे धोक्याचे वातावरण अधिक गुंतागुंतीचे बनेल, त्यामुळे विशेष आणि प्रगत सायबर सुरक्षा उपायांची (specialized, advanced cybersecurity solutions) गरज वाढेल. आता लक्ष 'मानवी-AI सहकार्यावर' (human-AI collaboration) केंद्रित होत आहे, जिथे AI मानवी विश्लेषकांना अधिक सक्षम करेल.