AI मुळे IT सेक्टरमध्ये मोठी घसरण
जागतिक बाजारातील आणि विशेषतः AI तंत्रज्ञानामुळे निर्माण झालेल्या चिंतांमुळे भारतीय माहिती तंत्रज्ञान (IT) सेक्टरमध्ये मोठी विक्री दिसून आली. Nifty IT निर्देशांक गेल्या चार ट्रेडिंग सत्रांमध्ये तब्बल 9% ने घसरला आणि शुक्रवारी इंट्रा-डे ट्रेडमध्ये 35,211.95 च्या पातळीवर पोहोचला, जी मागील तीन महिन्यांतील नीचांकी पातळी आहे. हा सेंसेक्स-निफ्टी सारख्या प्रमुख निर्देशांकांच्या तुलनेत लक्षणीयरीत्या मोठी घसरण आहे.
या विक्रीचे मुख्य कारण Palantir Technologies च्या तिमाही निकालांनंतर समोर आलेले भाष्य आहे. कंपनीने सूचित केले आहे की त्यांचे आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) तंत्रज्ञान पारंपरिक सॉफ्टवेअर लायसन्सिंग मॉडेल आणि ERP सारख्या मोठ्या प्रोजेक्ट्सच्या अंमलबजावणीच्या वेळेत मोठा बदल घडवू शकते. जे प्रोजेक्ट्स पूर्वी वर्षांनुवर्षे चालायचे, ते आता आठवड्यांमध्ये पूर्ण होऊ शकतात, अशी शक्यता वर्तवण्यात आली आहे. यामुळे ऑटोमेशनमुळे IT कंपन्यांच्या कामावर आणि महसुलावर परिणाम होण्याची भीती वाढली आहे.
या चिंतेचे पडसाद जागतिक बाजारातही उमटले. अमेरिकेतील Nasdaq निर्देशांक 5 फेब्रुवारी 2026 रोजी 1.8% नी घसरला. भारतातही IT कंपन्यांच्या शेअर्समध्ये मोठी पडझड पाहायला मिळाली. Persistent Systems, Coforge आणि Oracle Financial Services चे शेअर्स सुमारे 4% नी घसरले, तर TCS, Infosys आणि HCL Technologies सारख्या मोठ्या कंपन्या 2% ते 3% खाली आल्या. Hexaware Technologies चा शेअर तब्बल 11% नी कोसळून ऐतिहासिक नीचांकी पातळीवर पोहोचला.
सेक्टरची लवचिकता आणि विश्लेषकांचे मत
AI मुळे होणाऱ्या बदलांच्या भीतीमुळे IT सेक्टरवर सध्या दबाव असला तरी, भारतीय IT सेवा क्षेत्राचा इतिहास तंत्रज्ञानातील मोठ्या बदलांना यशस्वीपणे सामोरे जाण्याचा आहे. यापूर्वीही क्लाऊड कम्प्युटिंग (Cloud Computing) आणि डिजिटल ट्रान्सफॉर्मेशन (Digital Transformation) सारख्या क्रांतींना या सेक्टरने यशस्वीपणे पेलले आहे. ICICI Securities आणि Motilal Oswal Financial Services (MOFSL) सारख्या ब्रोकरेज कंपन्यांचे विश्लेषक म्हणतात की, सध्याची बाजारातील प्रतिक्रिया कदाचित भावनांवर आधारित (sentiment-driven) असू शकते. AI हे एक आव्हान असले तरी, ते IT सेवा क्षेत्रासाठी एका नवीन उत्क्रांतीचे (evolutionary step) प्रतीक आहे, थेट धोका नाही, असे त्यांचे मत आहे.
विश्लेषकांच्या मते, कंपन्यांना अजूनही सिस्टम इंटिग्रेशन, गव्हर्नन्स, डेटा मॉडर्नायझेशन आणि ऑर्केस्ट्रेशन यांसारख्या गुंतागुंतीच्या सेवांची गरज भासणार आहे, जिथे IT सेवा कंपन्यांची भूमिका महत्त्वाची ठरेल. MOFSL च्या अंदाजानुसार, 2026 च्या मध्यापर्यंत AI सेवांशी संबंधित नवीन डील्समध्ये वाढ होण्याची शक्यता आहे. सध्या Nifty IT निर्देशांकाचा 1 वर्षाचा परतावा -10.90% आहे, जो या कठीण परिस्थितीकडे निर्देश करतो.
व्हॅल्युएशन (Valuation) वर लक्ष
सध्याच्या घसरणीमुळे प्रमुख भारतीय IT कंपन्यांच्या व्हॅल्युएशनवर (P/E Ratios) अधिक लक्ष दिले जात आहे. सध्या TCS चा P/E Ratio सुमारे 22.82, Infosys चा 23.27, HCL Technologies चा 26.81, आणि Wipro चा 19.19 आहे. IT क्षेत्राचा सरासरी P/E Ratio अंदाजे 24.41 च्या आसपास आहे. TCS ने Q3 FY2026 मध्ये ₹67,087 कोटींचा महसूल (Revenue) नोंदवला, जो BFSI आणि Consumer Business मधील वाढीमुळे शक्य झाला. आगामी काळात, कंपन्या AI क्षमतांना आपल्या सेवांमध्ये किती प्रभावीपणे समाविष्ट करतात आणि यातून नवीन महसूल स्रोत कसे निर्माण करतात, यावर त्यांची भविष्यातील कामगिरी अवलंबून असेल.