AI च्या भीतीने IT शेअर कोसळले, पण JPMorgan म्हणते - 'टेक्नोलॉजीचे प्लंबर' बनतील मालामाल!

AI च्या भीतीमुळे IT सेक्टरमध्ये मोठी घसरण

आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) मुळे नोकऱ्या जाण्याच्या भीतीमुळे भारतीय IT सेक्टरमध्ये मोठी विक्री (Sell-off) सुरू आहे. Nifty IT इंडेक्सने केवळ ८ ट्रेडिंग सत्रांमध्ये तब्बल 19% ची घसरण नोंदवली आहे, ज्यामुळे बाजारातील ₹5.7 लाख कोटीचे मार्केट कॅप (Market Capitalization) कमी झाले आहे. Infosys चे शेअर्स 21%, Tata Consultancy Services (TCS) 19%, HCLTech 17% तर Wipro आणि Tech Mahindra 13% नी घसरले आहेत. TCS चे मार्केट कॅप ₹10 लाख कोटीच्या खाली आले आहे, जे २०२० नंतर प्रथमच घडले आहे.

JPMorgan चा वेगळा दृष्टिकोन: 'टेक्नोलॉजीचे प्लंबर'

सध्याच्या निराशाजनक वातावरणात, JPMorgan च्या विश्लेषकांनी गुंतवणूकदारांना सावध केले आहे की IT सेवा उद्योगाचे हे कोसळणे कायमस्वरूपी नाही. त्यांनी या कंपन्यांची तुलना 'टेक्नोलॉजी जगातील प्लंबर' (Plumbers of the technology world) अशी केली आहे. याचा अर्थ ते कंपन्यांना क्लिष्ट टेक्नॉलॉजी सिस्टिम्स एकत्रित करणे, त्यांची अंमलबजावणी करणे आणि सुरळीत कामकाज सुनिश्चित करण्यात मदत करतात. AI कोडिंग असिस्टंट्समुळे डेव्हलपमेंट (Development) वेगवान होत असले तरी, JPMorgan चे म्हणणे आहे की एंटरप्राइज-लेव्हल (Enterprise-level) सोल्युशन्स (Solutions) आणि कस्टमाइज्ड (Customized) सेवांची गरज कायम राहील. AI मुळे नवीन संधी निर्माण होतील, असेही त्यांनी म्हटले आहे.

AI: बदलाचे कारण की विनाश?

JPMorgan च्या विश्लेषणानुसार, AI मुळे IT सेवांची मागणी कमी होण्याऐवजी नवीन कामांची संधी निर्माण होऊ शकते. यामध्ये जुन्या सिस्टिम्सचे आधुनिकीकरण करणे, AI-आधारित SaaS प्लॅटफॉर्म्स (Platforms) तयार करणे, ऑपरेशनल कामांसाठी AI एजंट्स (Agents) वापरणे, AI गव्हर्नन्स (Governance) आणि रिलायबिलिटी (Reliability) फ्रेमवर्क्स (Frameworks) तयार करणे, तसेच फिजिकल सिस्टिम्समध्ये AI समाकलित करणे यांचा समावेश आहे. या नवीन कामांव्यतिरिक्त, अनेक दशकांपासून असलेल्या तांत्रिक कर्जाला (Technical Debt) संबोधित करण्याची गरज यामुळे IT सेवा कंपन्यांना मागणी कायम राहील. ऐतिहासिकदृष्ट्या, ऑफशोअर लेबर (Offshore Labor), एंटरप्राइज सॉफ्टवेअर (Enterprise Software) आणि क्लाउड (Cloud) ॲडॉप्शनमुळे (Adoption) नेहमीच नवीन मागणी निर्माण झाली आहे.

व्हॅल्युएशन (Valuation) आणि गुंतवणुकीचा सल्ला

सध्याच्या शेअरच्या किमतींवरून असे दिसते की, JPMorgan च्या रिव्हर्स डिस्काउंटेड कॅश फ्लो (Reverse Discounted Cash Flow) अंदाजानुसार, सेक्टरमध्ये भविष्यात खूप कमी वाढ अपेक्षित आहे. उदाहरणार्थ, TCS, Infosys आणि HCLTech साठी पुढील दशकात अनुक्रमे 4%, 4% आणि 5.6% महसूल वाढ अपेक्षित आहे, जी ऐतिहासिक 7-8% च्या वाढीपेक्षा कमी आहे. त्यांच्या मते, सध्याच्या किमती 30% पेक्षा जास्त घसरणीनंतरही शून्य टर्मिनल ग्रोथ (Terminal Growth) दर्शवतात, जी अवास्तव आहे. अगदी अलीकडील कमी सिंगल-डिजिट (Single-digit) वाढ कायम राहिल्यासही, खाली जाण्याचा धोका केवळ 10% आहे, जो सध्याच्या विक्रीच्या दबावाला (Selling Pressure) योग्य ठरवत नाही. या विश्लेषणाच्या आधारे, JPMorgan ने Infosys आणि TCS सारख्या लार्ज-कॅप (Large-cap) कंपन्यांमध्ये 'ओव्हरवेट' (Overweight) रेटिंगसह गुंतवणूक करण्याचा सल्ला दिला आहे.

धोके आणि भविष्यातील वाटचाल

AI मुळे कोड जनरेशन (Code Generation) स्वस्त होत असले तरी, एंटरप्राइज-ग्रेड (Enterprise-grade) मानके पूर्ण करण्यात आणि मानवी IT प्रोफेशनल्सच्या (Professionals) संदर्भात्मक समजाची (Contextual Understanding) नक्कल करण्यात अजूनही आव्हाने आहेत. AI मुळे निर्माण होणाऱ्या त्रुटी सुधारण्यासाठी मानवी हस्तक्षेपाची (Human Oversight) गरज भासेल. तसेच, IT खर्च (IT Spending) हा मॅक्रो-इकॉनॉमिक (Macro-economic) बदलांवर अवलंबून असल्याने, त्यातील अस्थिरता हा एक धोका आहे. Accenture सारख्या जागतिक कंपन्यांनी AI बुकिंगमध्ये वाढ नोंदवली असली तरी, त्याचा महसुलावर परिणाम होण्यास वेळ लागेल. Tech Mahindra चा P/E रेशो (P/E Ratio) 32-33 आहे, जो TCS (20.76-21.53) आणि Infosys (19.28-25.5) पेक्षा जास्त आहे, ज्यामुळे अंमलबजावणीच्या धोक्याकडे (Execution Risk) लक्ष वेधले जाते.

अंदाजित सुधारणा आणि AI चे महत्त्व

HSBC ग्लोबल इन्व्हेस्टमेंट रिसर्च (HSBC Global Investment Research) नुसार, FY27 मध्ये IT सेक्टरची महसूल वाढ 4-5% पर्यंत सुधारेल. Gartner च्या अंदाजानुसार, २०२६ मध्ये भारतातील IT खर्च $176 अब्ज पेक्षा जास्त असेल आणि IT सेवांमध्ये 11.1% वाढ अपेक्षित आहे. HDFC सिक्युरिटीज (HDFC Securities) चे मत आहे की २०२६ पासून AI सेवांमुळे मोठी सुधारणा दिसेल. बाजारातील सध्याची निराशाजनक स्थिती पाहता, वाढीमध्ये थोडीशी सुधारणा किंवा AI सेवांचे यशस्वी मुद्रीकरण (Monetization) झाल्यास सध्याच्या किमतींवरून लक्षणीय वाढ दिसू शकते.