रेकॉर्ड प्रॉफिटनंतरही शेअर का कोसळतात? गुंतवणूकदारांसाठी खास माहिती!

अनेक रिटेल गुंतवणूकदार कंपन्यांच्या दमदार कमाईच्या (Earnings Announcement) बातमीनंतर शेअर खरेदी करतात, पण प्रत्यक्षात त्यांना तोटा सहन करावा लागतो. याचं मुख्य कारण म्हणजे, मार्केट आधीच या चांगल्या बातम्यांची किंमत (Pricing In) मोजून ठेवते. जेव्हा कंपनीचे आकडे अपेक्षेपेक्षा कमी पडतात, तेव्हा चांगली कामगिरी असूनही शेअरची किंमत घसरू शकते.

कंपन्यांच्या जबरदस्त नफ्यानंतरही शेअर मार्केटमध्ये घसरण?

अनेकदा असे दिसून येते की, एखादी कंपनी जेव्हा मोठे प्रॉफिट (Record Profits) जाहीर करते, तेव्हा बाजारात तिच्या शेअरची किंमत कमी होते. विशेषतः नवशिक्या गुंतवणूकदारांसाठी (Retail Investors) हे समजणे कठीण जाते, कारण त्यांना वाटते की चांगल्या निकालांचा अर्थ शेअरची किंमत वाढणे असाच होतो. मात्र, शेअर बाजारात किमती भविष्यातील अपेक्षांवर (Expectations) चालतात, केवळ भूतकाळातील कामगिरीवर नाही.

मार्केटची अपेक्षा आणि वाढलेल्या किमती

कोणतीही कंपनी तिमाही निकाल जाहीर करण्यापूर्वी, विश्लेषक (Analysts) आणि मोठे संस्थात्मक गुंतवणूकदार (Institutional Investors) कंपन्यांच्या कामगिरीचा अंदाज बांधतात. या अपेक्षा शेअर्सच्या किमतीत आधीच समाविष्ट (Built-in) झालेल्या असतात. जर बाजाराला जास्त वाढीची अपेक्षा असेल, तर शेअरची किंमत त्यानुसार आधीच वाढलेली असते. जेव्हा निकाल जाहीर होतात, तेव्हा ते चांगले असूनही, मार्केटने लावलेल्या अपेक्षांपेक्षा कमी असू शकतात. या फरकामुळे विक्रीचा दबाव (Selling Pressure) वाढतो आणि शेअर कोसळतो.

इम्प्लाइड व्होलाटिलिटी (Implied Volatility) आणि प्रीमियमचा खेळ

निकालांच्या काळात डेरिव्हेटिव्ह्ह (Derivatives) मार्केटमध्ये, विशेषतः ऑप्शन ट्रेडिंगमध्ये (Options Trading) मोठी हालचाल दिसते. निकालांपूर्वी, इम्प्लाइड व्होलाटिलिटी (म्हणजे शेअरच्या किमतीत किती चढ-उतार अपेक्षित आहे) वाढते. यामुळे ऑप्शनचे प्रीमियम (Option Premiums) महाग होतात. निकाल जाहीर झाल्यावर अनिश्चितता संपते आणि ही व्होलाटिलिटी अचानक कमी होते, याला 'IV Crush' म्हणतात. ज्या गुंतवणूकदारांनी बातमीपूर्वी ऑप्शन खरेदी केले होते, त्यांचे मूल्य झपाट्याने कमी होऊ शकते, जरी शेअर त्यांच्या अपेक्षेनुसारच हलला असेल.

बातमीच्या आधारावर खरेदी करणे का धोकादायक?

बरेच रिटेल ट्रेडर्स चूक करतात की, चांगल्या बातम्या (News Headlines) प्रसिद्ध झाल्यावरच शेअर खरेदी करतात. जेव्हा ही बातमी सामान्य लोकांपर्यंत पोहोचते, तोपर्यंत संस्थात्मक गुंतवणूकदार आपले नफे (Profits) बुक करून बाहेर पडलेले असतात. यामुळे शेअर्सचा पुरवठा (Supply) मागणीपेक्षा (Demand) जास्त होतो आणि किंमत खाली येते. अनुभवी मार्केट पार्टिसिपंट्स बातम्यांवर प्रतिक्रिया देण्याऐवजी, निकालांपूर्वी काही आठवड्यांत शेअर कसा वागला हे पाहतात. जर शेअर आधीच खूप वाढला असेल, तर आणखी वाढीची शक्यता कमी असते.

गुंतवणूकदारांसाठी लक्ष ठेवण्यासारखे घटक

फक्त नफ्याच्या आकडेवारीवर लक्ष केंद्रित करण्याऐवजी, गुंतवणूकदारांनी व्यापक ट्रेंड (Broader Trends) पाहणे महत्त्वाचे आहे. केवळ नफा नव्हे, तर तो विश्लेषकांच्या अंदाजापेक्षा (Analyst Estimates) कसा आहे, हे पाहणे महत्त्वाचे आहे. तसेच, निकालांपूर्वी शेअरच्या किमतीतील हालचालींवर (Pre-result Price Movement) लक्ष ठेवल्यास, मार्केटने चांगल्या बातम्यांची किंमत आधीच मोजली आहे की नाही, याचा अंदाज येतो. 'सेल-ऑन-न्यूज' (Sell-on-News) सारख्या प्रतिक्रिया ओळखल्यास, जास्त अस्थिरतेच्या काळात जोखीम (Risk) व्यवस्थापित करणे सोपे होते.