सप्टेंबर २०२६ च्या सुरुवातीला भारतीय शेअर बाजारात मोठी अस्थिरता दिसून येत आहे. यामुळे सुरक्षित परताव्यासाठी गुंतवणूकदार आता डिव्हिडंड देणाऱ्या शेअर्सकडे वळत आहेत. मात्र, केवळ लाभांशावर अवलंबून राहणे धोक्याचे ठरू शकते, असा इशारा तज्ज्ञांनी दिला आहे.
सध्या Nifty 50 आणि BSE Sensex मध्ये घसरण आणि अस्थिरतेचे वातावरण आहे. अशा काळात शेअरच्या किमती कमी झाल्या तरी नियमित रोख रक्कम (Cash Payout) हातात येईल, या आशेने गुंतवणूकदार आता डिव्हिडंड देणाऱ्या कंपन्यांना पसंती देत आहेत.\n\n२०२६ मध्ये आतापर्यंत Nifty 500 मधील ४५ कंपन्यांनी डिव्हिडंडची घोषणा केली आहे. मात्र, तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की, केवळ जास्त डिव्हिडंड यील्ड (Dividend Yield) पाहून गुंतवणूक करणे सुरक्षित नाही. अनेकदा कंपन्या व्यवसायाची वाढ थांबली असताना किंवा कर्जाचा डोंगर असतानाही केवळ गुंतवणूकदारांना आकर्षित करण्यासाठी डिव्हिडंड देतात.\n\n### पे-आउट रेशोचे गणित\nकोणत्याही कंपनीचा डिव्हिडंड किती शाश्वत आहे, हे ओळखण्यासाठी पे-आउट रेशो तपासावा लागतो. जर कंपनी आपल्या एकूण नफ्यातील ६०% ते ७०% पेक्षा जास्त रक्कम डिव्हिडंड म्हणून वाटत असेल, तर व्यवसायाच्या विस्तारासाठी आणि अचानक उद्भवणाऱ्या आर्थिक संकटांशी लढण्यासाठी त्यांच्याकडे कमी कॅश शिल्लक राहते. त्यामुळे गुंतवणूकदारांनी पे-आउट रेशो ६०-७०% च्या आत असलेल्या कंपन्यांना प्राधान्य दिले पाहिजे.\n\n### टॅक्स आणि धोके\nडिव्हिडंडवर गुंतवणूकदाराच्या इन्कम टॅक्स स्लॅबनुसार कर (Tax) आकारला जातो, जो तुमच्या एकूण परताव्यावर परिणाम करू शकतो. तसेच, बाजारात जेव्हा मोठ्या प्रमाणावर विक्री (Selling Pressure) होते, तेव्हा डिव्हिडंड देणाऱ्या कंपन्यांचे शेअर्सही घसरू शकतात. त्यामुळे केवळ डिव्हिडंडच्या आशेवर राहण्याऐवजी कंपनीचा रोख प्रवाह (Operational Cash Flow), कमी कर्ज आणि मागील काही वर्षांचा नियमित डिव्हिडंड देण्याचा इतिहास तपासून पाहणे अत्यंत आवश्यक आहे.