शेअर बाजार धास्तावला! मध्य पूर्वेतील तणावामुळे तेल भडकले, बाजार **2%** कोसळला

मध्य पूर्वेतील वाढत्या तणावामुळे आणि इराण-इस्रायल संघर्षाच्या भीतीने जागतिक बाजारात मोठी उलथापालथ झाली आहे. यामुळे कच्च्या तेलाच्या किमती गगनाला भिडल्या आहेत. याचा थेट परिणाम भारतीय शेअर बाजारावर दिसून आला, जिथे १६ मार्च रोजी प्रमुख निर्देशांक 2% ने घसरले. ही सलग तिसरी सत्रामध्ये झालेली घसरण आहे. बाजारपेठेतील कंपन्यांच्या शेअर्सची संख्या (market breadth) कमकुवत राहिली, म्हणजेच बहुतेक शेअर्सची किंमत घसरली. विश्लेषकांना आगामी काळातही बाजारात अस्थिरता (volatility) कायम राहण्याची आणि घसरण सुरू राहण्याची शक्यता आहे, कारण पश्चिम आशियातील भू-राजकीय तणाव (geopolitical tensions) कमी होताना दिसत नाही. याआधी मार्च 2026 मध्येही सेन्सेक्स आणि निफ्टीने सुमारे 8% ची मोठी घसरण अनुभवली होती.

गुंतवणूकदारांच्या चिंतेतही संधी

गुंतवणूकदारांमध्ये प्रचंड चिंता असताना, काही आर्थिक तज्ज्ञांनी विशिष्ट शेअर्समध्ये गुंतवणुकीच्या संधी ओळखल्या आहेत. या शेअर्समध्ये वाढ होण्याची किंवा ते बाजारातील दबावाला तोंड देण्याची क्षमता असल्याचे म्हटले जात आहे.

एंजल वनचे ओशो कृष्ण यांनी NTPC Green Energy मध्ये ₹95 च्या आसपास खरेदीचा सल्ला दिला असून, ₹110-₹115 पर्यंतचे लक्ष्य दिले आहे. त्यांनी उच्च ट्रेडिंग व्हॉल्यूमनुसार (trading volumes) आणि सकारात्मक तांत्रिक निर्देशांकांनुसार (technical indicators) या शेअरमध्ये मजबूती असल्याचे सांगितले.

त्यांनीच Tata Power मध्ये ₹390 च्या पातळीवर खरेदी करण्याचा आणि ₹415-₹420 पर्यंतचे लक्ष्य ठेवण्याचा सल्ला दिला आहे. यात मजबूत खरेदीची आवड (buying interest) आणि प्रमुख सरासरी किमतींच्या (average prices) वर जाण्याची गती दिसून येत आहे.

Axis Securities चे राजेश पालवीया यांनी Federal Bank मध्ये मात्र सावध भूमिका घेण्याचा सल्ला दिला आहे. ₹250-₹240 च्या लक्ष्यासाठी विक्री (sell) करण्याची रणनीती त्यांनी सुचवली आहे. अल्पकालीन ट्रेंड रिव्हर्सल (short-term trend reversal) आणि नकारात्मक गती (negative momentum) असल्याचे संकेत मिळत असल्याचे त्यांनी नमूद केले.

त्याचबरोबर, JB Chemicals and Pharmaceuticals मध्ये ₹2,200-₹2,300 चे लक्ष्य ठेवून खरेदीचा सल्ला दिला आहे. हा सल्ला रेझिस्टन्स लेव्हलच्या (resistance levels) वर जाण्याची आणि सकारात्मक तांत्रिक सिग्नल्समुळे दिला आहे. Sterlite Technologies मध्येही ₹200-₹230 चे लक्ष्य ठेवून खरेदी करण्याचा सल्ला दिला आहे, कारण त्यात मजबूत अपट्रेंड (uptrend) आणि सकारात्मक तांत्रिक निर्देशांक दिसत आहेत.

Lakshmishree Investments चे अंशुमन जैन यांनी Ajanta Pharma साठी ₹3,415 चे लक्ष्य ठेवून खरेदीचा सल्ला दिला आहे. बाजारातील घसरणीतही या शेअरने चांगली कामगिरी (technical performance) आणि सापेक्ष ताकद (relative strength) दाखवली आहे.

Lumax Auto Technologies मध्ये ₹1,434 च्या आसपास खरेदी करून ₹1,655 चे लक्ष्य ठेवण्याचे सुचवले आहे. यात प्राईस गॅप (price gap) भरल्याचे आणि मजबूत रिकव्हरीचे (recovery) संकेत दिसत आहेत.

विशिष्ट कंपन्यांचे विश्लेषण आणि जोखीम

शिफारस केलेल्या शेअर्समध्ये वाढीची क्षमता (growth plays) आणि काही प्रमाणात संरक्षण देणारे (defensive qualities) दोन्ही प्रकारचे शेअर्स आहेत.

NTPC Green Energy चा P/E रेशो सुमारे 148.60 आहे, जो रिन्यूएबल एनर्जी क्षेत्रातील प्रचंड वाढीच्या अपेक्षा दर्शवतो. याचा ROE सुमारे 3.85% आहे.

Tata Power चा Debt-to-Equity रेशो 1.7315 असून, मार्च 2025 मध्ये त्याची कमाई (revenue) ₹65,478.24 कोटी झाली होती आणि नफा (PAT) ₹3,982.04 कोटी होता.

Federal Bank, एक मध्यम आकाराची बँक, साधारण 12x P/E वर ट्रेड करत आहे आणि FY25 च्या चौथ्या तिमाहीत (Q4 FY25) ₹1,030.2 कोटी निव्वळ नफा (net profit) नोंदवला. विश्लेषकांनी ₹230 च्या आसपास लक्ष्य ठेवून 'Buy' रेटिंग कायम ठेवली आहे.

KKR ने मार्च 2025 मध्ये यातील मोठा हिस्सा विकल्याने JB Chemicals and Pharmaceuticals च्या शेअरवर दबाव आला होता. तरीही, FY25 मध्ये कंपनीने ₹659.58 कोटी निव्वळ नफा कमावला. याचा P/E रेशो सुमारे 35x आहे.

Sterlite Technologies चा TTM P/E रेशो -110.465 आहे, जो सध्या तोटा दर्शवतो. त्याचा ROE -6.28% आहे, जे संभाव्य पुनरागमन (turnaround) किंवा सट्टा गुंतवणुकीचे (speculative investment) संकेत देतात.

Ajanta Pharma, एक सातत्यपूर्ण कामगिरी करणारी कंपनी, सुमारे 37x P/E वर ट्रेड करत आहे आणि 25% चा प्रभावी ROE आहे. या शेअरने सेन्सेक्सला मागे टाकत चांगली कामगिरी केली आहे, जरी त्याचे मूल्यांकन (valuation) काही विश्लेषकांना प्रीमियम वाटू शकते.

Lumax Auto Technologies, ऑटो ॲन्सिलरी (auto ancillary) क्षेत्रात, सुमारे 49x P/E आणि 19% ROE वर ट्रेड करत आहे, जी कंपनीच्या वाढीवर लक्ष केंद्रित करत असल्याचे दर्शवते.

ऐतिहासिकदृष्ट्या, मार्च 2025 मध्ये Tata Power मध्ये सकारात्मक बातम्यांमुळे ₹375-₹380 च्या आसपास वाढ झाली होती, तर Federal Bank मध्ये किरकोळ वाढ दिसली होती. JB Chemicals वर KKR च्या हिस्सेदारी विक्रीमुळे दबाव आला होता.

सध्याची भू-राजकीय (geopolitical) परिस्थिती भारतासाठी मोठी जोखीम वाढवणारी आहे, कारण भारत 80-90% कच्च्या तेलाची आयात करतो. यामुळे महागाई (inflation), रुपयाचे अवमूल्यन (rupee depreciation) आणि चालू खात्यातील तूट (current account deficit) वाढण्याची चिंता आहे.

मुख्य धोके आणि नकारात्मक अंदाज (Bear Case)

जरी विशिष्ट शेअर्समध्ये वाढीची शक्यता असली तरी, मोठे धोके आहेत. Sterlite Technologies चा नकारात्मक नफा आणि ROE, कर्जमुक्त असूनही, त्याच्या पुनरागमनाच्या क्षमतेबद्दल चिंता निर्माण करतो. NTPC Green Energy चा 140x पेक्षा जास्त P/E रेशो दर्शवतो की तो अत्यंत उच्च मूल्यांकनावर (priced for perfection) आहे, ज्यामुळे वाढ मंदावल्यास किंवा रिन्यूएबल एनर्जी धोरणात बदल झाल्यास तो असुरक्षित ठरू शकतो. Ajanta Pharma, जरी मजबूत असला तरी, 8.77 च्या P/B रेशोसह प्रीमियम मूल्यांकनावर (premium valuation) आहे. याचा अर्थ बाजाराच्या खूप जास्त अपेक्षा आहेत, ज्या पूर्ण न झाल्यास निराशा येऊ शकते.

Federal Bank सारखी मध्यम आकाराची बँक मोठ्या बँकांशी स्पर्धा करते आणि आव्हानात्मक आर्थिक परिस्थितीत व्याजदर बदल आणि मालमत्तेच्या गुणवत्तेच्या (asset quality) समस्यांना बळी पडू शकते. JB Chemicals च्या शेअरवर KKR च्या हिस्सेदारी विक्रीमुळे थेट दबाव आला होता. भविष्यात आणखी विक्री झाल्यास किंवा बाजारातील भावना बदलल्यास, चांगले तिमाही निकाल असूनही विक्रीचा दबाव पुन्हा वाढू शकतो.

ऑटो ॲन्सिलरी क्षेत्र, ज्यात Lumax Auto समाविष्ट आहे, तेलाच्या किमतींशी संबंधित कच्च्या मालाच्या वाढत्या किमती आणि ग्राहक मागणीत संभाव्य घट यामुळे असुरक्षित आहे.

भविष्यातील वाटचाल

जागतिक भू-राजकीय तणाव आणि ऊर्जा बाजारावरील त्याच्या परिणामांमुळे बाजारातील भावना नाजूक राहण्याची आणि अस्थिरता कायम राहण्याची अपेक्षा आहे. इराण-अमेरिका-इस्रायल संघर्षात घट झाल्यास दिलासा मिळू शकेल, परंतु तणाव वाढल्यास बाजारावर घसरणीचा दबाव कायम राहू शकतो.

Ajanta Pharma मात्र एक महत्त्वाचा अपवाद आहे, ज्याला बहुसंख्य विश्लेषकांकडून 'Buy' रेटिंग आणि सुमारे ₹3,207.58 चे एकत्रित लक्ष्य (consensus target price) मिळाले आहे. हे बाजारातील व्यापक अडचणी असूनही, कंपनीच्या विशिष्ट वाढीच्या मार्गावर (growth trajectory) असलेल्या आत्मविश्वासाला दर्शवते. Federal Bank ला सुद्धा Nuvama आणि Kotak सारख्या प्रमुख ब्रोकरेजकडून 'Buy' रेटिंग मिळत आहे.