शेअर बाजारात पडझड! भू-राजकीय तणावामुळे मिड-स्मॉल कॅप्समध्ये मोठी घसरण

बाजारावर विक्रीचा दबाव

भारतीय शेअर बाजारात आज, १९ फेब्रुवारी २०२६ रोजी विक्रीचा मोठा दबाव दिसून आला. मागील सलग तीन दिवसांची तेजी संपुष्टात आली. Nifty Midcap 100 इंडेक्स तब्बल 0.9% घसरून 59,655.35 अंकांवर स्थिरावला, तर Nifty Smallcap 100 इंडेक्स 0.5% पेक्षा जास्त घसरून 17,151.65 अंकांवर बंद झाला. या पडझडीत Persistent Systems चे शेअर्स सुमारे 4% घसरून ₹5,325 च्या आसपास पोहोचले. त्याचबरोबर, Paytm मध्ये सुद्धा 3% पेक्षा जास्त घट नोंदवण्यात आली. रिअल इस्टेट (Real Estate) क्षेत्रातही "Aditya Birla Real Estate shares" सारख्या कंपन्यांमध्ये मोठी घसरण दिसून आली. सध्या जागतिक अनिश्चितता आणि प्रॉफिट बुकिंगमुळे गुंतवणूकदार सावध भूमिका घेत आहेत, ज्यामुळे जोखमीच्या मालमत्तेपासून (Risk Assets) दूर जाण्याची प्रवृत्ती दिसून येत आहे.

बाजारातील बदलाचे कारण

बाजारातील या अचानक बदलामागे भू-राजकीय तणाव आणि मॅक्रोइकॉनॉमिक (Macroeconomic) चिंता कारणीभूत ठरत आहेत. मोठ्या IT कंपन्यांच्या शेअर्समध्ये अलीकडे सुधारणा दिसत असली तरी, मिड आणि स्मॉल-कॅप सेगमेंटमधील घसरण गुंतवणूकदारांचा वाढता धोका टाळण्याचा (Risk Aversion) कल दर्शवते. Nifty Smallcap 100 इंडेक्स सध्या 30.7 च्या P/E रेशोवर आणि Nifty Midcap 100 इंडेक्स 33.45 च्या P/E रेशोवर व्यवहार करत आहे. या दोन्ही सेगमेंटमधील घसरण दर्शवते की बाजारातील सध्याच्या सावध वातावरणाचा फटका याच कंपन्यांना बसत आहे. याआधी फेब्रुवारी 2025 मध्येही अशाच भू-राजकीय घटनांमुळे Nifty Smallcap 100 मध्ये 13.07% आणि Nifty Midcap 100 मध्ये 10.8% ची मोठी घसरण झाली होती.

विश्लेषण: Persistent Systems आणि Paytm

Persistent Systems, एक मिड-कॅप IT कंपनी असूनही, मोठ्या IT कंपन्यांच्या तेजीच्या वातावरणात सुमारे 4% घसरली. या कंपनीचा P/E रेशो सध्या 51.26 आहे, जो IT क्षेत्राच्या सरासरी 38.57 पेक्षा खूप जास्त आहे. यामुळे, सध्याच्या 'रिस्क-ऑफ' (Risk-off) वातावरणात कंपनीचे महागडे व्हॅल्युएशन (Valuation) दबावाखाली येण्याची शक्यता आहे. डिजिटल पेमेंट कंपनी Paytm मध्ये 3% पेक्षा जास्त घट झाली. काही विश्लेषकांनी सुधारित नियामक दृष्टिकोन (Regulatory Outlook) आणि वॉलेट व्यवसायाच्या पुनरुज्जीवनाच्या शक्यतेमुळे 'Buy' रेटिंग दिले असले, तरी PhonePe कडून तीव्र स्पर्धा आणि SEBI कडून झालेल्या प्रकटीकरण उल्लंघनांसारख्या (Disclosure Violations) समस्या अजूनही डोके वर काढत आहेत.

पुढील धोके आणि सल्ला

सध्याच्या बाजारात अनेक धोके आहेत. IT सारख्या क्षेत्रांतील वाढलेले व्हॅल्युएशन, विशेषतः Persistent Systems चे 51.26 P/E, हे कमाईत घट झाल्यास किंवा आर्थिक मंदी वाढल्यास धोकादायक ठरू शकते. यासोबतच, मध्य पूर्व तणाव आणि अमेरिका-चीन व्यापार युद्धासारखे (US-China Trade Friction) भू-राजकीय धोके भारतीय बाजारातून परदेशी गुंतवणूक (FII Outflows) बाहेर काढू शकतात. Nifty मध्ये 26,000 च्या वर टिकून राहणे बाजारातील सुधारणेसाठी आवश्यक मानले जात आहे. देशांतर्गत संस्थात्मक गुंतवणूकदारांचा (DII) सततचा ओघ बाजाराला आधार देत असला, तरी परदेशी गुंतवणूकदारांची विक्री चिंतेचा विषय आहे. त्यामुळे, विश्लेषक सध्या सावधगिरी बाळगण्याचा आणि मजबूत फंडामेंटल्स (Fundamentals) असलेल्या स्टॉक्सवर लक्ष केंद्रित करण्याचा सल्ला देत आहेत.