बाजारातील घसरणीतही संधी
March 2026 मध्ये बाजारावर जागतिक भू-राजकीय तणावाचे सावट होते, ज्यामुळे Nifty 50 मध्ये 11.36% आणि Sensex मध्ये 11.5% ची मोठी घसरण झाली. याच काळात, परदेशी पोर्टफोलिओ गुंतवणूकदारांनी (FPI) तब्बल ₹1.17 लाख कोटी काढून घेतले, जो एक मासिक रेकॉर्ड आहे. मात्र, भारतीय म्युच्युअल फंड व्यवस्थापकांनी या गोंधळातही संधी शोधली. ICICI Securities च्या अंदाजानुसार, त्यांनी इक्विटी मार्केटमध्ये ₹80,000 कोटींची गुंतवणूक केली. यामुळे ॲक्टिव्ह इक्विटी फंडांमधील रोख रकमेचे प्रमाण (Cash Holdings) फेब्रुवारीतील ₹1.7 लाख कोटींवरून कमी होऊन सुमारे ₹1.3 लाख कोटी झाले, जे AUM च्या साधारण 3% आहे.
DII चा आधार आणि बाजाराचे व्हॅल्युएशन
परदेशी गुंतवणूकदारांच्या विक्रमी विक्रीच्या तुलनेत, देशांतर्गत संस्थात्मक गुंतवणूकदारांनी (DIIs) ₹1.28 लाख कोटींची निव्वळ गुंतवणूक करून बाजाराला मोठा आधार दिला. या मदतीमुळे बाजारात मोठी घसरण थांबली. Nifty 50 मार्च अखेरीस 22,331.4 अंकांवर आणि Sensex 71,947.5 अंकांवर बंद झाले. विशेष म्हणजे, Nifty 50 चा सरासरी P/E रेशो मार्च 2026 मध्ये सुमारे 21.1 होता, जो त्याच्या 10 वर्षांच्या सरासरी 23.43 पेक्षा कमी आहे. यातून बाजार फार महाग नसल्याचे दिसून येते.
जागतिक घटक: कच्चं तेल आणि रुपया
या बाजारातील अस्थिरतेमागे इराण आणि अमेरिकेतील वाढत्या भू-राजकीय तणावाचा मोठा वाटा होता. यामुळे आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाच्या (Crude Oil) किमती $100-$115 प्रति बॅरल पर्यंत वाढल्या. भारतासारख्या मोठ्या तेल आयातदार देशासाठी हा मोठा धोका आहे. अंदाजानुसार, कच्च्या तेलाच्या किमतीत प्रत्येक $10 ची वाढ झाल्यास, FY27 मध्ये महागाईत 0.55-0.60% ची वाढ होऊ शकते आणि चालू खात्यातील तूट (Current Account Deficit) 0.30-0.40% ने वाढू शकते. मार्च 2026 मध्ये महागाई 3.4% पर्यंत जाण्याची शक्यता आहे. याचबरोबर, भारतीय रुपयाही कमकुवत होऊन ₹94-95 प्रति US डॉलर च्या जवळ पोहोचला आहे, ज्यामुळे परदेशी गुंतवणूकदारांचे उत्पन्न कमी होते आणि आयात खर्च वाढतो.
धोके आणि पुढील दिशा
सध्या बाजारात अनेक धोके कायम आहेत. पश्चिम आशियातील संघर्ष, तेलाच्या वाढत्या किमती आणि रुपयाचे अवमूल्यन यांसारख्या समस्यांमुळे परदेशी गुंतवणूकदार अजूनही सावध आहेत. जर परिस्थिती आणखी बिघडली, तर रिझर्व्ह बँकेला महागाई नियंत्रणात आणण्यासाठी व्याजदर वाढवावे लागतील, ज्यामुळे आर्थिक वाढीवर परिणाम होऊ शकतो. Axis Securities च्या मते, Nifty 50 मार्च 2026 पर्यंत 25,500 अंकांपर्यंत जाऊ शकतो, तर अनुकूल परिस्थितीत तो 26,800 पर्यंतही पोहोचू शकतो. त्यामुळे, जागतिक अनिश्चितता असूनही, देशांतर्गत गुंतवणूकदारांचा भारतीय अर्थव्यवस्थेवरील विश्वास कायम आहे.