बाजारात 'रिटींग'ची लाट येण्याची शक्यता
Morgan Stanley ने भारतीय शेअर बाजारासाठी एक आशादायक चित्र रेखाटले आहे. मागील बारा महिन्यांचा कमी परतावा (Weak Returns) आणि अनेक वर्षांतील सर्वात आकर्षक व्हॅल्युएशन (Valuations) यामुळे बाजार मोठ्या वाढीसाठी सज्ज असल्याचे दिसते. या परिस्थितीत, कमी गुंतवणूक (Underweight Positions) ठेवणाऱ्या परदेशी पोर्टफोलिओ गुंतवणूकदारांसाठी (FPIs) 'पेन ट्रेड' (Pain Trade) सुरू होण्याची शक्यता आहे. हे बाजारात महत्त्वपूर्ण भांडवली गुंतवणुकीला (Capital Inflows) चालना देऊ शकते. याशिवाय, रुपयाचे अवमूल्यन (Undervalued Rupee) आणि कंपन्यांकडून बायबॅक (Corporate Buyback) सायकल सुरू होण्याची शक्यता याला आणखी बळ देत आहे.
धोरणात्मक पाठबळ आणि कमाईत वाढ
सरकार आणि भारतीय रिझर्व्ह बँकेकडून (RBI) मिळणारे समन्वित धोरणात्मक समर्थन (Coordinated Policy Support) कॉर्पोरेट कंपन्यांच्या नफ्यात (Earnings Growth) मोठी वाढ घडवून आणेल अशी अपेक्षा आहे. १ फेब्रुवारी २०२६ रोजी सादर झालेल्या केंद्रीय अर्थसंकल्प २०२६-२७ मध्ये सार्वजनिक भांडवली खर्चात (Public Capital Expenditure) वाढ आणि कर सवलतींचा (Tax Relief) उल्लेख आहे, जो RBI च्या लवचिक आर्थिक धोरणाला (Accommodative Monetary Stance) पूरक आहे. ६ फेब्रुवारी २०२६ रोजी, RBI ने रेपो दर 5.25% वर कायम ठेवत देशांतर्गत वाढीबद्दल आत्मविश्वास दाखवला आणि FY26 साठी GDP वाढीचा अंदाज 7.4% पर्यंत वाढवला. बँकिंग प्रणालीत सुमारे ₹2 लाख कोटी रोखता (Liquidity) ओतून RBI कर्ज प्रवाह (Credit Flow) सुनिश्चित करत आहे. नुकताच २ फेब्रुवारी २०२६ रोजी अंतिम झालेल्या भारत-अमेरिका व्यापार करारामुळे (India-US Trade Agreement) आयात शुल्कात (Tariffs) कपात झाली असून, गुंतवणूकदारांचा विश्वास वाढला आहे. या घडामोडींमुळे २०२५ आणि २०२६ च्या सुरुवातीला पाहिलेल्या FPIs च्या मोठ्या निर्गमनाला (Outflows) ब्रेक लागण्याची शक्यता आहे.
वाढीचे संरचनात्मक स्तंभ
केवळ तात्पुरत्या कारणांव्यतिरिक्त (Cyclical Catalysts), Morgan Stanley नुसार भारत एका अशा टप्प्यावर आहे जिथे कमी अस्थिरता (Lower Volatility) असलेल्या वाढीच्या पर्वाची (Growth Regime) सुरुवात होत आहे. GDP मध्ये तेलावरील अवलंबित्व कमी होणे, सेवा निर्यातीचा (Services Exports) वाढता वाटा – जी Q1 FY26 मध्ये 9.3% ने वाढली – आणि चालू असलेले वित्तीय समेकन (Fiscal Consolidation) हे यामागील प्रमुख कारणे आहेत. या घटकांमुळे बचतीतील असमतोल (Savings Imbalances) कमी होण्याची आणि व्याजदर (Real Interest Rates) कमी राहण्याची अपेक्षा आहे, जी उच्च शेअर मूल्यांकनांना (Higher Equity Valuations) आधार देईल. याव्यतिरिक्त, भारत कमी-बीटा (Low-Beta) बाजारपेठ म्हणून उदयास आला आहे, जो जागतिक मंदीच्या काळातही लवचिकता (Resilience) आणि चांगली कामगिरी (Outperformance) दर्शवतो. जागतिक भू-राजकीय तणाव (Geopolitical Uncertainties) कायम असले तरी, बाजारपेठांनी मूलभूत आर्थिक बाबींवर लक्ष केंद्रित केले आहे.
मूल्यांकन, दृष्टीकोन आणि धोके
Morgan Stanley ने डिसेंबर २०२६ पर्यंत BSE Sensex साठी 95,000 चे बेस-केस लक्ष्य (Base-Case Target) ठेवले आहे. या पातळीवर, इंडेक्स अंदाजे 23.5 पट P/E (Trailing P/E Multiple) वर व्यवहार करेल. हे मूल्यांकन, त्याच्या 25 वर्षांच्या सरासरीपेक्षा थोडे जास्त असले तरी, भारताच्या मध्यम-मुदतीच्या वाढीच्या (Medium-Term Growth Trajectory) मार्गाबद्दल वाढलेला विश्वास, कमी मार्केट बीटा, उत्कृष्ट टर्मिनल ग्रोथ रेट्स (Superior Terminal Growth Rates) आणि अधिक अंदाजित धोरणात्मक वातावरणामुळे (Predictable Policy Environment) समर्थनीय आहे. सध्याचे बाजाराचे मूल्यांकन जरी ऐतिहासिक नीचांकी पातळीवर नसले तरी, अपेक्षित कमाई वाढीच्या (Projected Earnings Growth) तुलनेत इतर बाजारपेठांच्या (Peers) तुलनेत वाजवी (Reasonable) आहे. तथापि, जागतिक अर्थव्यवस्थेतील तीव्र मंदी (Sharper Global Economic Slowdown) आणि वाढते भू-राजकीय तणाव यांसारखे धोके (Risks) कायम आहेत, ज्यामुळे कमाईतील सुधारणा (Earnings Recovery) आणि परदेशी भांडवली प्रवाह (Foreign Capital Inflows) प्रभावित होऊ शकतो.