भारतीय शेअर बाजारात तेजी! भू-राजकीय तणाव कमी झाल्याने मिड-कॅप्सचा झेपारा

भू-राजकीय तणाव निवळल्याने बाजारात दिलासा

इराण आणि अमेरिका यांच्यातील संभाव्य शांतता चर्चेमुळे जागतिक बाजारात दिलासा पसरला आहे. याचबरोबर, ब्रेंट क्रूड ऑइलच्या (Brent Crude Oil) किमतीतही घट झाली आहे, ज्यामुळे बाजारातील भीतीचे वातावरण (Fear Gauge) दर्शवणारा इंडिया VIX (India VIX) 20 च्या वरच्या पातळीवरून घसरून 18 च्या आसपास आला आहे. यामुळे गुंतवणूकदारांची चिंता कमी झाली आहे.

मिड-कॅप्सची झेप, सेन्सेक्सने गाठला नवा टप्पा

या तेजीमध्ये, 15 एप्रिल 2026 रोजी प्रमुख इंडेक्स जसे की एस&पी बीएसई सेन्सेक्स (S&P BSE Sensex) 78,000 च्या वर गेला. 16 एप्रिल रोजी रिॲल्टी (Realty) क्षेत्रातील शेअर्सनी सकारात्मक मागणी आणि व्याजदर कपातीच्या (Interest Rate Cut) आशेने 1.75% ची मोठी वाढ नोंदवली. विशेष म्हणजे, स्मॉल-कॅप इंडेक्सने तर संघर्ष-संबंधित घसरणीतून सावरत आपल्या पूर्वीच्या पातळीलाही मागे टाकले आहे, तर मिड-कॅप इंडेक्स त्या पातळीच्या अगदी जवळ पोहोचला आहे. मोठ्या कंपन्यांच्या शेअर्सच्या तुलनेत मिड आणि स्मॉल-कॅप्सची ही कामगिरी बाजारात एक नवीन ट्रेंड दर्शवते.

विदेशी गुंतवणूकदारांची विक्री, देशी गुंतवणूकदारांचा आधार

विदेशी संस्थात्मक गुंतवणूकदारांनी (FIIs) भारतीय बाजारात विक्रीचा सपाटा सुरू ठेवला आहे. 9 एप्रिल 2026 रोजी त्यांची विक्री सुमारे ₹1,711.19 कोटी होती, जी एप्रिल आणि मार्च महिन्यातील विक्रीच्या ओघाला पुढे चालू ठेवते. मार्च 2026 मध्ये एफआयआय (FIIs) नी तब्बल ₹1 लाख कोटींहून अधिक किमतीचे भारतीय शेअर्स विकले आहेत. या मोठ्या विक्रीमुळे लार्ज-कॅप (Large-cap) शेअर्सवर दबाव आला आहे. मात्र, देशी संस्थात्मक गुंतवणूकदार (DIIs) मोठ्या प्रमाणात खरेदी करून या विक्रीचा भार उचलत आहेत. म्युच्युअल फंड (Mutual Funds) आणि एसआयपी (SIP) द्वारे गुंतवणूक करणाऱ्या रिटेल गुंतवणूकदारांच्या वाढत्या सहभागामुळे बाजार, विशेषतः मिड आणि स्मॉल-कॅप्सना आधार मिळत आहे.

आर्थिक दृष्टिकोन आणि मूल्यांकनाची चिंता

आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधी (IMF) आणि एस&पी ग्लोबल (S&P Global) सारख्या संस्था भारताच्या आर्थिक स्थितीबद्दल सकारात्मक आहेत. आयएमएफने (IMF) भारताचा FY27 साठी जीडीपी वाढीचा अंदाज 6.5% पर्यंत वाढवला आहे, ज्याचे श्रेय देशांतर्गत मजबूत मागणीला दिले जात आहे. तथापि, बाजारातील उच्च मूल्यांकनाबद्दल (Valuations) चिंता कायम आहे. अनेक विश्लेषकांना मिड आणि स्मॉल-कॅप्सचे सध्याचे मूल्यांकन ऐतिहासिक सरासरीपेक्षा जास्त वाटत आहे, ज्यामुळे कमाई (Earnings) मंदावल्यास ती अधिक अस्थिर होण्याची शक्यता आहे. बाजारातील ही तेजी व्यापक गुंतवणुकीऐवजी, निवडक स्टॉक्समुळे (Stock Picking) असल्याचे मानले जात आहे.

जोखमी कायम

एफआयआय (FIIs) ची सततची विक्री हा चिंतेचा विषय आहे. मार्चमध्ये ₹1 लाख कोटींहून अधिकची विक्री हे जागतिक सावधगिरीचे लक्षण आहे. या विक्रीचा रुपयावरही दबाव येऊ शकतो. जरी मिड आणि स्मॉल-कॅप्सनी ताकद दाखवली असली, तरी त्यांच्या मूल्यांकनाबाबत प्रश्नचिन्ह कायम आहे. काही विश्लेषकांच्या मते, कमाईची वाढ मंदावल्यास किंवा जागतिक आर्थिक परिस्थिती बिघडल्यास, हे उच्च मूल्यांकन मोठ्या घसरणीचे कारण ठरू शकते. मागील वर्षांतील उच्च तेल किमतींचा भारताच्या व्यापार संतुलनावर, महागाईवर आणि आर्थिक वाढीवर परिणाम होऊ शकतो. आयटी (IT) क्षेत्राला जनरेटिव्ह एआय (Generative AI) मुळे आव्हाने आहेत, तर फार्मा (Pharma) क्षेत्राला पेटंट संपल्याच्या समस्यांना सामोरे जावे लागले आहे. एफवाय27 (FY27) च्या चौथ्या तिमाहीतील (Q4) नफ्यात (Profit) विशेष वाढ न दिसल्याने, बाजारातील आशावादाच्या तुलनेत कमाईची प्रत्यक्ष वाढ कमी असू शकते.