Whalesbook
भारतीय शेअर बाजाराने भूतकाळात अनेकदा जागतिक संकटांनंतर स्वतःला सिद्ध केले आहे. संयम ठेवणाऱ्या गुंतवणूकदारांना बाजारातील मजबूत पुनरागमनामुळे (Rebound) मोठा फायदा झाला आहे. कारगिल युद्धानंतर बाजारात तब्बल 36% ची वाढ झाली होती. त्याचप्रमाणे, २६/११ मुंबई हल्ल्यानंतर बाजारात 82% चा उसळी मिळाली. गल्फ वॉर आणि इराक वॉर सारख्या मोठ्या जागतिक संघर्षांनंतरही, एका वर्षाच्या आत अनुक्रमे 50% आणि 68% चा मजबूत परतावा मिळाला होता.
मात्र, सध्याची भू-राजकीय परिस्थिती भारतीय बाजारासाठी नवीन आव्हाने घेऊन आली आहे. विशेषतः मध्य पूर्वेतील तणावामुळे भारतीय इक्विटी मार्केटमध्ये आधीच सुमारे 10% ची घसरण झाली आहे, ज्यामुळे गुंतवणूकदारांची अंदाजे ₹37 लाख कोटींची संपत्ती कमी झाली आहे. सध्या निफ्टी 50 24.5x च्या P/E रेशोवर (Price-to-Earnings Ratio) व्यवहार करत आहे. याचा अर्थ, ऐतिहासिक दृष्ट्या जरी हे आकडे ठीक असले तरी, पूर्वीसारख्या जलद 'V-shaped' रिकव्हरीची खात्री देणारे हे स्तर नाहीत.
भारताची अर्थव्यवस्था जागतिक ऊर्जा पुरवठ्यातील व्यत्ययांसाठी अधिक संवेदनशील आहे, कारण देश आपल्या गरजेच्या सुमारे 85% क्रूड ऑइलसाठी (Crude Oil) आयातीवर अवलंबून आहे. अशा घटनांमुळे शेअर, चलन आणि महागाईच्या अपेक्षांमध्ये तात्काळ अस्थिरता येते. जर ऊर्जा किमती वाढल्या आणि जास्त काळ तशाच राहिल्या, तर देशांतर्गत महागाई (Inflation) नियंत्रणाबाहेर जाऊ शकते (जी सध्या सुमारे 5.5% आहे) आणि उत्पादन ते ग्राहक वस्तूंपर्यंत अनेक क्षेत्रांतील कंपन्यांच्या नफ्यावर गंभीर परिणाम करू शकते. सध्या रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) ने आपला पॉलिसी रेट 6.50% वर स्थिर ठेवला आहे, परंतु महागाई वाढल्यास, RBI ला आर्थिक धोरणे कठोर करण्याची पाळी येऊ शकते, ज्यामुळे आर्थिक वाढीवर मर्यादा येतील.
या सर्व अनिश्चिततेनंतरही, ब्रोकर्सचा कल भारतीय इक्विटीजकडे (Equities) मध्यम ते दीर्घकाळासाठी सकारात्मक आहे. याचे मुख्य कारण देशांतर्गत मजबूत मागणी (Domestic Consumption) आणि चालू असलेल्या संरचनात्मक सुधारणा (Structural Reforms) आहेत. तरीही, अल्प मुदतीत बाजाराचे प्रदर्शन जागतिक भू-राजकीय घडामोडी आणि महागाईच्या ट्रेंडवर अवलंबून राहील. त्यामुळे, मजबूत आर्थिक आरोग्य (Financial Health) आणि उत्तम व्यवस्थापन (Management) असलेल्या कंपन्यांमध्ये गुंतवणूक करणे अधिक फायदेशीर ठरू शकते.