सोन्याच्या दरातील **४५%** च्या तुफानी तेजीचा थेट फायदा Lalithaa Jewellery आणि TBZ ला झाला असून, त्यांच्या नफ्यात मोठी वाढ दिसून येत आहे. मात्र, ही तेजी कायमस्वरूपी आहे की केवळ इन्व्हेंटरी व्हॅल्युएशनचा परिणाम, हे गुंतवणूकदारांसाठी जाणून घेणे महत्त्वाचे आहे.
भारतातील ज्वेलरी रिटेल क्षेत्रासाठी FY26 हे वर्ष अत्यंत फायदेशीर ठरले आहे. याचे मुख्य कारण म्हणजे सोन्याच्या भावात झालेली ४५% वाढ. Lalithaa Jewellery आणि Tribhovandas Bhimji Zaveri (TBZ) यांसारख्या कंपन्यांच्या शोरूममध्ये असलेल्या सोन्याच्या साठ्याचे मूल्य अचानक वाढल्यामुळे त्यांच्या नफ्यात तीन अंकी (triple-digit) वाढ झाली आहे. मात्र, मार्केट तज्ज्ञांच्या मते, हा नफा कंपनीच्या कामगिरीपेक्षा बाजारातील तेजीचा परिणाम जास्त आहे.
सोन्याच्या तेजीचा प्रभाव
सोन्याचे भाव वधारल्यामुळे कंपन्यांच्या इन्व्हेंटरीचे मूल्य कागदावर वाढले आहे. याला 'इन्व्हेंटरी व्हॅल्युएशन गेन' म्हणतात. याचा अर्थ असा की, विक्री न वाढताही केवळ सोन्याच्या किमती वाढल्यामुळे कंपनीचा नफा वाढलेला दिसतो. गुंतवणूकदारांसाठी हे एक आव्हान आहे, कारण हा नफा स्थिर व्यवसायातून आलेला नसून तो बाजारातील अस्थिरतेवर आधारित आहे.
दोन कंपन्या, दोन रणनीती
Lalithaa Jewellery ने नुकताच ₹१,७०० कोटींचा IPO आणला असून, २४ ऑगस्ट २०२६ रोजी कंपनी लिस्ट झाली. दक्षिण भारतात ६१ स्टोअर्स असलेली ही कंपनी प्रामुख्याने 'मास मार्केट'वर लक्ष केंद्रित करते, जिथे ९२% उत्पन्न हे केवळ साध्या सोन्याच्या विक्रीतून मिळते. दुसरीकडे, TBZ ही एक प्रीमियम ब्रँड म्हणून ओळखली जाते, जी हिरे आणि प्लॅटिनम दागिन्यांवर भर देते. या प्रीमियम उत्पादनांमुळे मार्जिन चांगले मिळते, परंतु सोन्याचे भाव गगनाला भिडल्यास ग्राहक खरेदी करताना कसरत करतात.
मार्जिनवरील दबाव आणि भविष्यातील आव्हाने
FY26 मध्ये TBZ चा नेट प्रॉफिट मार्जिन ६.३% होता, तर Lalithaa चा ४% होता. सोन्याच्या कस्टम ड्युटीमध्ये झालेली वाढ आणि वाढता इन्व्हेंटरी खर्च हे या कंपन्यांसमोरील मोठे आव्हान आहे. जर सोन्याचे भाव स्थिर झाले किंवा कमी झाले, तर आज दिसणारा नफा भविष्यात पुन्हा मिळवणे कठीण होऊ शकते.
गुंतवणूकदारांनी काय पाहावे?
गुंतवणूकदारांनी 'प्राइस-लेड ग्रोथ' (किमतीमुळे झालेली वाढ) आणि 'व्हॉल्यूम-लेड ग्रोथ' (विक्रीच्या प्रमाणामुळे झालेली वाढ) यातला फरक समजून घेतला पाहिजे. ज्या कंपन्या वस्तूंच्या किमतींच्या चढ-उतारावर अवलंबून न राहता स्वतःचे नेटवर्क आणि विक्री वाढवत आहेत, त्या दीर्घकाळात मजबूत ठरू शकतात.