Divi’s Laboratories, Trent, SBI Life Insurance, Pidilite Industries आणि Titan यांसारख्या कंपन्यांच्या 'डेट-फ्री' (कर्जमुक्त) स्टेट्समुळे गुंतवणूकदारांचा त्यांच्यावर मोठा विश्वास आहे. मात्र, या कंपन्यांचे वाढलेले व्हॅल्युएशन आता चिंतेचा विषय ठरत असून, अपेक्षेप्रमाणे नफा न मिळाल्यास शेअर दरात मोठी घसरण होण्याची शक्यता आहे.
भारतीय शेअर बाजारात सध्या 'कर्जमुक्त' (Debt-Free) बॅलन्स शीटला आर्थिक आरोग्याचे उत्तम लक्षण मानले जाते. यामुळे कंपन्यांना व्याजाचा कोणताही बोजा नसतो आणि कठीण काळातही त्यांना सहज विस्तार करता येतो. नोव्हेंबर २०२६ पर्यंतच्या आकडेवारीनुसार, Divi’s Laboratories, Trent, SBI Life Insurance, Pidilite Industries आणि Titan या कंपन्यांचे मार्केट व्हॅल्युएशन त्यांच्या क्षेत्रातील सरासरीपेक्षा खूपच जास्त आहे. गुंतवणूकदार सुरक्षितता म्हणून या कंपन्यांच्या शेअर्सना मोठी किंमत मोजत आहेत.
व्हॅल्युएशनचे दुहेरी संकट
बाजारात कर्जमुक्त कंपन्यांना सहसा उच्च P/E मल्टिपल्स मिळतात. शेअरची किंमत भविष्यातील निरंतर वाढीच्या आशेवर टिकून असते, मात्र यात चुकांसाठी खूप कमी वाव असतो. जर कंपनीच्या तिमाही नफ्यात किंचित जरी कमतरता आली किंवा वाढीचा वेग मंदावला, तर शेअरच्या किमतीत मोठी घसरण (Correction) होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.
क्षेत्रांनुसार आव्हाने
प्रत्येक कंपनीसमोर वेगळी आव्हाने आहेत. ५ नोव्हेंबर २०२६ रोजी निकाल जाहीर करणाऱ्या Titan च्या मार्जिनवर सोन्याच्या दरातील अस्थिरतेचा परिणाम दिसून येत आहे. Trent च्या बाबतीत, त्यांचा 'Zudio' फॉरमॅट लहान शहरांमध्ये वेगाने विस्तारत असला, तरी ग्राहकांच्या खर्च करण्याच्या क्षमतेवर (Discretionary Spending) होणारा कोणताही परिणाम त्यांच्या ग्रोथ स्टोरीला धक्का देऊ शकतो. Pidilite Industries ची नफा क्षमता कच्च्या तेलाच्या किमतींवर अवलंबून आहे, तर SBI Life Insurance आता प्रीमियम उत्पन्नापेक्षा 'Value of New Business' मार्जिनवर अधिक लक्ष केंद्रित करत आहे. तसेच Divi’s Laboratories ला जागतिक व्यापारातील आव्हानांचा सामना करावा लागत आहे.
गुंतवणूकदारांनी केवळ कर्जमुक्तीवर अवलंबून न राहता, येणाऱ्या तिमाही निकालांत मागणीचे ट्रेंड, कच्च्या मालाचा खर्च आणि मार्जिनची शाश्वतता या गोष्टींकडे बारकाईने लक्ष दिले पाहिजे.