गुंतवणूकदारांच्या प्राधान्यात बदल: DIIs चा वाढता प्रभाव
डिसेंबर 2025 अखेरपर्यंत, डोमेस्टिक इन्स्टिट्यूशनल इन्व्हेस्टर्स (DIIs) आता परदेशी गुंतवणूकदारांपेक्षा (FIIs) भारतीय बाजारात, विशेषतः Nifty 50 इंडेक्समध्ये, जास्त हिस्सेदारी ठेवत आहेत. 2025 मध्ये DIIs ने सुमारे ₹7.5 लाख कोटीची मोठी गुंतवणूक केली, तर याच काळात FIIs ने ₹1.5 लाख कोटी पेक्षा जास्त रक्कम काढून घेतली. ही आकडेवारी भारतीय बाजारावरील देशांतर्गत विश्वासाला दर्शवते, जरी जागतिक स्तरावर सावधगिरीचे वातावरण होते. फेब्रुवारी 2026 पर्यंत, बाजारात अस्थिरता दिसून आली, Nifty 50 सुमारे 25,471 च्या पातळीवर व्यवहार करत होता. विशेषतः IT सेक्टरमध्ये जोरदार विक्री झाली, जी AI (Artificial Intelligence) मुळे होणाऱ्या संभाव्य धोक्यांच्या भीतीमुळे आठवड्यात सुमारे 5.5% घसरली. TCS, Infosys आणि Mphasis सारख्या मोठ्या IT कंपन्यांना याचा फटका बसला.
नफ्याऐवजी वाढीवर लक्ष: एकत्रित गुंतवणुकीचे गणित
या आव्हानात्मक परिस्थितीतही, Q3 FY26 दरम्यान पाच विशिष्ट शेअर्समध्ये DIIs आणि FIIs दोघांनी एकत्रितपणे खरेदी केली. यावरून कंपन्यांच्या दीर्घकालीन वाढीच्या शक्यता किंवा धोरणात्मक उपक्रमांवर लक्ष केंद्रित केले जात असल्याचे दिसून येते, जरी सध्याची आर्थिक स्थिती कठीण असली तरी. उदाहरणार्थ, Mphasis मध्ये DIIs ची हिस्सेदारी वाढून 45.3% आणि FIIs ची हिस्सेदारी 19.8% झाली. RBL Bank मध्येही संस्थात्मक गुंतवणूकदारांची आवड वाढली, FIIs ची हिस्सेदारी 21.9% आणि DIIs ची हिस्सेदारी 39.7% झाली. याचे मुख्य कारण म्हणजे Emirates NBD द्वारे होणारी संभाव्य हिस्सेदारी खरेदी आणि बँकेच्या नफ्यात झालेली मोठी वाढ. याव्यतिरिक्त, Utkarsh Small Finance Bank आणि Swiggy मध्येही संस्थांनी गुंतवणूक वाढवली, जरी त्यांचे नुकसान वाढत आहे आणि मालमत्तेची गुणवत्ता चिंताजनक आहे. यावरून हे स्पष्ट होते की, गुंतवणूकदार सध्याच्या नफ्याऐवजी भविष्यातील वाढीच्या कथेवर जास्त विश्वास ठेवत आहेत.
कंपन्यांमधील सखोल विश्लेषण
Utkarsh Small Finance Bank: विश्लेषकांमध्ये मतभेद
Utkarsh Small Finance Bank मध्ये FIIs ची हिस्सेदारी वाढून 11.8% आणि DIIs ची हिस्सेदारी 9.7% झाली. मात्र, काही विश्लेषकांच्या मते ही स्थिती चिंताजनक आहे. काहीजण या शेअरला 'Strong Buy' म्हणत असून टार्गेट प्राईस ₹20-₹26 पर्यंत जात आहे, तर MarketsMojo ने याला 'Strong Sell' म्हटले आहे. कंपनीचे मूल्यांकन (PE ratio ~-2.56) खूप महाग आहे, आर्थिक स्थिती नकारात्मक आहे आणि Q3 FY26 मध्ये ₹348.46 कोटीचा निव्वळ तोटा (Net Loss) झाला आहे. बँकेची ग्रॉस नॉन-परफॉर्मिंग ऍसेट्स (NPA) Q3 FY26 मध्ये 12.42% पर्यंत वाढली, परंतु कॅपिटल ऍडिक्वेसी रेशो (CRAR) 20.11% मजबूत आहे.
Ratnaveer Precision Engineering: संमिश्र संकेत
स्टेनलेस स्टील वॉशर उत्पादक Ratnaveer Precision Engineering मध्ये FIIs ची हिस्सेदारी 7% नी वाढून 8.4% आणि DIIs ची हिस्सेदारी 2.5% नी वाढून 2.6% झाली. कंपनीने Q3 FY26 मध्ये ₹269 कोटीची विक्री नोंदवली, जी गेल्या वर्षीच्या तुलनेत 5.8% जास्त आहे, तर निव्वळ नफ्यात 49% वाढ होऊन तो ₹17 कोटी झाला. मात्र, गेल्या वर्षभरात शेअरची कामगिरी नकारात्मक (-1.57%) राहिली आहे. MarketsMojo ने जानेवारी 2026 मध्ये रेटिंग 'Sell' वरून 'Hold' केले, पण एका रिपोर्टनुसार, Q3 FY26 मध्ये महसूल वाढूनही नफ्यात 31.1% ची घट होऊन तो ₹86.55 कोटी झाला. वॉल स्ट्रीट विश्लेषक ₹214.2 INR पर्यंतची वाढ अपेक्षित करत आहेत.
Mphasis Limited: IT मधील AI चा फायदा
IT सेवा पुरवणारी कंपनी Mphasis मध्ये संस्थात्मक गुंतवणूक वाढली आहे. DIIs ने हिस्सेदारी 45.3% आणि FIIs ने 19.8% पर्यंत वाढवली. कंपनीचे AI प्लॅटफॉर्म NeoIP™ आणि AI-आधारित करारांमधील यश (Q3 FY26 मध्ये ₹3,850 कोटी TCV पैकी 69%) हे याचे मुख्य कारण आहे. Mphasis ने Q3 FY26 मध्ये 12.4% वार्षिक महसूल वाढीसह ₹4,003 कोटी आणि 9% नफा वाढीसह ₹442 कोटी नोंदवले. PE रेशो सुमारे 25.7-30.7 आहे आणि विश्लेषक 'Outperform' किंवा 'Buy' रेटिंगसह ₹3,196 ते ₹3,260 पर्यंत टार्गेट प्राईस देत आहेत. फेब्रुवारी 2026 मध्ये IT सेक्टर 5.5% घसरला असला तरी, Mphasis AI मुळे तुलनेने मजबूत स्थितीत आहे.
Swiggy Limited: वाढते नुकसान, तरीही गुंतवणुकीचा ओघ
फूड डिलिव्हरी आणि क्विक-कॉमर्स क्षेत्रातील Swiggy मध्ये FIIs ची हिस्सेदारी 16.1% आणि DIIs ची हिस्सेदारी 22.5% पर्यंत वाढली. कंपनीने Q3 FY26 मध्ये 54% वार्षिक महसूल वाढ नोंदवून ₹6,148 कोटी कमावले, परंतु निव्वळ तोटा मागील वर्षाच्या ₹799 कोटी वरून वाढून ₹1,065 कोटी झाला. क्विक कॉमर्स GOV 103.2% वाढून ₹7,938 कोटी झाला. नकारात्मक PE रेशो आणि तोटा वाढत असूनही, विश्लेषक ₹445.88 च्या सरासरी टार्गेट प्राईससह 'Buy' रेटिंग देत आहेत. कंपनीचे मार्जिन सुधारण्यावर आणि ग्राहक मिळवण्यावर लक्ष केंद्रित करणे, तसेच मोठी रोख रक्कम हे यामागील कारण आहे.
RBL Bank Limited: भांडवली गुंतवणुकीमुळे विश्वास वाढला
RBL Bank मध्ये FIIs ची हिस्सेदारी 21.9% आणि DIIs ची हिस्सेदारी 39.7% पर्यंत पोहोचली. याचे प्रमुख कारण म्हणजे Emirates NBD कडून 60% हिस्सेदारी ₹27,000 कोटी पेक्षा जास्त किमतीत घेण्याची शक्यता. बँकेने 3.9% वार्षिक महसूल वाढ आणि 555% नफा वाढीसह ₹214 कोटी नोंदवले. ग्रॉस NPA 2.92% वरून 1.88% पर्यंत सुधारले. Basel III अंतर्गत CAR 14.47% आहे. विश्लेषक ₹373-₹382 च्या सरासरी टार्गेट प्राईससह 'Buy' रेटिंग देत आहेत.
संभाव्य धोके आणि कमजोरी
संस्थात्मक गुंतवणुकीनंतरही, काही मोठे धोके कायम आहेत. Utkarsh Small Finance Bank च्या मालमत्तेच्या गुणवत्तेतील घसरण आणि सातत्याने होणारा तोटा यामुळे त्याचे मूल्यांकन खूप जास्त वाटते. Ratnaveer Precision Engineering चा शेअर गेल्या वर्षी बाजाराच्या तुलनेत कमी राहिला आहे आणि Q3 FY26 च्या निकालांमध्ये ऑडिटर्सनी टॅक्स तरतुदींवर जोर दिला आहे. Swiggy चा नफ्याकडे जाण्याचा मार्ग लांब आहे, वाढत्या तोट्यामुळे सध्याची संस्थात्मक गुंतवणूक ही बाजारातील पकड घेण्यावर आधारित आहे, तात्काळ आर्थिक व्यवहार्यतेवर नाही. IT सेक्टर (Mphasis सह) AI मुळे धोक्यात आहे, ज्यामुळे मार्जिनवर दबाव येऊ शकतो. RBL Bank चे Emirates NBD सोबतचे एकत्रीकरण नियामक मंजुरीच्या अधीन आहे, ज्यामुळे अंमलबजावणीत जोखीम असू शकते.
भविष्यातील दृष्टिकोन: अस्थिरतेत निवडक तेजी
फेब्रुवारी 2026 च्या सुरुवातीला बाजारात सावधगिरीचे वातावरण आहे, IT क्षेत्रातील कमजोरी असूनही Nifty महत्त्वाचे सपोर्ट लेव्हल्स टिकवून आहे. DIIs चे इनफ्लो बाजाराला आधार देत आहेत. या पाच शेअर्समधील संस्थात्मक विश्वास भविष्याकडे निर्देश करत आहे. गुंतवणूकदार Mphasis च्या AI क्षमता, RBL Bank ची भांडवली गुंतवणूक, Swiggy चे बाजारातील वर्चस्व, Ratnaveer चे सुधारणारे फंडामेंटल्स आणि Utkarsh SFB ची दीर्घकालीन पुनर्रचना यावर जुगार खेळत आहेत, जरी सध्या आव्हाने आहेत. येणारे काही तिमाही या कंपन्यांसाठी महत्त्वाचे असतील, ज्यामुळे संस्थांचा त्यांच्यावरील विश्वास खरा ठरू शकेल.