जागतिक बाजारात तेजीचे सत्र, AI आणि व्यापार करारांचा प्रभाव
जागतिक शेअर बाजारांमध्ये आज, १० फेब्रुवारी २०२६ रोजी, मजबूत तेजीचे वातावरण दिसून आले. अमेरिकेत, तंत्रज्ञान क्षेत्रातील कंपन्यांच्या (Tech Companies) शेअर्सच्या (Shares) आघाडीवर असलेल्या जोरदार वाढीमुळे S&P 500 निर्देशांक (Index) आपल्या विक्रमी पातळीच्या जवळ पोहोचला. विशेषतः कृत्रिम बुद्धिमत्तेवर (AI) लक्ष केंद्रित करणाऱ्या Nvidia आणि Broadcom सारख्या कंपन्यांच्या शेअर्सना मोठी मागणी दिसली. Nasdaq Composite मध्येही चांगली वाढ नोंदवली गेली. Dow Jones Industrial Average ने तर नवा सर्वकालीन उच्चांक (All-time High) गाठला, जो बाजारातील व्यापक सकारात्मकतेचे संकेत देत आहे.
आशियाई बाजारातही (Asian Markets) ही तेजी कायम राहिली. जपानच्या Nikkei 225 निर्देशांकाने पंतप्रधान Sanae Takaichi यांच्या ऐतिहासिक निवडणूक विजयानंतर नवीन उच्चांक गाठला. त्यांच्या नेतृत्वाखालील सरकारकडून बाजाराभिमुख धोरणांची अपेक्षा आहे. दक्षिण कोरियाचा Kospi निर्देशांकही (Index) वाढला. भारतात, गिफ्ट निफ्टी फ्युचर्सनी (GIFT Nifty Futures) आज देशांतर्गत निर्देशांकांसाठी (Domestic Indices) सकारात्मक सुरुवातीचे संकेत दिले आहेत. भारत आणि अमेरिका यांच्यातील प्राथमिक व्यापार करारामुळे (India-US Trade Agreement) बाजारात उत्साह आहे. याआधी ९ फेब्रुवारी २०२६ रोजी Nifty 50 आणि BSE Sensex निर्देशांकांनीही वाढ नोंदवली होती.
कमोडिटी बाजारात संमिश्र कल
कमोडिटी बाजारात (Commodity Markets) मात्र मिश्र कल दिसून आला. चांदीच्या (Silver) किमतीत उल्लेखनीय वाढ झाली. MCX वर चांदीचे फ्युचर्स (Silver Futures) वाढले असून, किरकोळ बाजारात चांदीची किंमत ₹३ लाख प्रति किलोग्रामच्या पुढे गेली आहे, जी एक मजबूत रिकव्हरी दर्शवते. याउलट, सोन्याच्या (Gold) किमतीत किरकोळ वाढ झाली. भारतात २४ कॅरेट सोन्याचे भाव सुमारे ₹१,५८,३६० प्रति १० ग्रॅम होते. चांदीतील या जोरदार तेजीमुळे बाजारातील गुंतवणूकदारांचे लक्ष वेधले गेले आहे.
कच्च्या तेलाच्या (Crude Oil) किमतीत किरकोळ वाढ झाली. १० फेब्रुवारी २०२६ रोजी WTI क्रूड साधारण $६४.१० प्रति बॅरल आणि Brent क्रूड $६८.६६ प्रति बॅरलवर व्यवहार करत होते. मात्र, दीर्घकालीन दृष्टिकोन (Long-term Outlook) मात्र तेजीत नाही. यूएस एनर्जी इन्फॉर्मेशन ॲडमिनिस्ट्रेशन (EIA) नुसार, २०२६ मध्ये जागतिक तेल किमती घसरण्याचा अंदाज आहे. २०२६ साठी WTI क्रूडची सरासरी किंमत $५२.२१ प्रति बॅरल राहण्याचा अंदाज आहे, कारण जागतिक उत्पादन मागणीपेक्षा जास्त राहण्याची शक्यता आहे.
विश्लेषणात्मक दृष्टिकोन: AI, व्यापार करार आणि इतर घटक
सध्याच्या बाजारातील तेजीचे मुख्य कारण तंत्रज्ञान क्षेत्रातील AI चा वाढता प्रभाव आहे, ज्यामुळे प्रमुख अमेरिकन टेक निर्देशांकांनी (US Tech Indices) नवीन उच्चांक गाठले आहेत. हा निवडक तेजीचा कल दर्शवतो की ग्रोथ-ओरिएंटेड टेक स्टॉक्सना (Growth-oriented Tech Stocks) अधिक पसंती मिळत आहे. भारतीय बाजारातील सकारात्मकतेला भारत-अमेरिका व्यापार कराराच्या (India-US Trade Deal) फ्रेमवर्कमुळे आणखी बळ मिळाले आहे, ज्यामुळे दोन्ही देशांमधील व्यापार वाढण्याची अपेक्षा आहे.
फॉरेन इन्स्टिट्यूशनल इन्व्हेस्टर्सनी (FIIs) भारतीय शेअर्समध्ये पुन्हा एकदा रस दाखवला आहे. ९ फेब्रुवारी २०२६ रोजी त्यांनी ₹२,२५४.६४ कोटी निव्वळ खरेदी केली. रुपयाच्या स्थिरतेमुळे परदेशी गुंतवणूकदारांना (Foreign Investors) कमी चलन धोका जाणवत आहे. जपानच्या Nikkei 225 निर्देशांकाची विक्रमी कामगिरी पंतप्रधान Takaichi यांच्या निवडणूक विजयानंतरच्या राजकीय स्थिरतेशी जोडलेली आहे, ज्यामुळे विकासाभिमुख आर्थिक धोरणांची अपेक्षा वाढली आहे.
धोके आणि भविष्यातील चिंतेचे मुद्दे
सध्याच्या तेजीमध्येही काही मोठे धोके (Risks) कायम आहेत. AI-केंद्रित तंत्रज्ञान शेअर्समध्ये (AI-focused Technology Stocks) झालेली जलद वाढ अति-मूल्यांकनाच्या (Overvaluation) चिंतेला कारणीभूत ठरत आहे. गुंतवणूकदार सध्याची तेजी टिकणार की केवळ अल्पकालीन नफ्यासाठी आहे, यावर लक्ष ठेवून आहेत. चांदीतील मोठी वाढ ही सट्टा (Speculative) असू शकते, ज्यामुळे त्यात अचानक मोठी घसरण होण्याची शक्यता आहे.
अमेरिकेतील आगामी आर्थिक आकडेवारी, जसे की बेरोजगारी आणि महागाईचे आकडे, जर अपेक्षेपेक्षा वेगळे आले, तर फेडरल रिझर्व्हच्या (Federal Reserve) व्याजदर धोरणावर परिणाम करू शकतात आणि बाजारात अस्थिरता (Volatility) निर्माण करू शकतात. EIA चा २०२६ साठी कच्च्या तेलाच्या किमती घसरण्याचा अंदाज, सध्याच्या वाढीच्या अगदी उलट आहे, जो ऊर्जा क्षेत्रासाठी (Energy Sector) एक संभाव्य अडथळा दर्शवतो.