AI च्या भीतीमुळे IT सेक्टरमध्ये मोठी घसरण
AI (Artificial Intelligence) तंत्रज्ञान कंपन्यांच्या पारंपरिक बिझनेस मॉडेलसाठी धोकादायक ठरू शकते, या भीतीने भारतीय शेअर बाजारात मोठी घसरण पाहायला मिळाली. विशेषतः तंत्रज्ञान क्षेत्रातील (IT Sector) कंपन्यांचे शेअर्स प्रचंड घसरले. याचा परिणाम म्हणून, Nifty IT इंडेक्सने या आठवड्यात 8% पेक्षा जास्तची मोठी गsqrtच खाल्ली, जी मार्च 2020 नंतरची सर्वात मोठी साप्ताहिक घसरण आहे. या आठवड्यात Nifty 50 आणि Sensex मध्येही अनुक्रमे 1.30% आणि 1.25% ची घट नोंदवली गेली.
विदेशी गुंतवणूकदारांची विक्री आणि देशांतर्गत गुंतवणूकदारांचा आधार
या घसरणीचे मुख्य कारण म्हणजे AI मुळे कंपन्यांच्या कमाईवर (Earnings) आणि त्यांच्या कामाच्या पद्धतीवर होणाऱ्या संभाव्य परिणामांबद्दलची चिंता. 13 फेब्रुवारी रोजी, परदेशी संस्थात्मक गुंतवणूकदारांनी (FIIs) तब्बल ₹7,395 कोटी किमतीचे शेअर्स विकले, ज्यामुळे महिन्यातील एकूण आऊटफ्लो ₹1,374 कोटी पर्यंत पोहोचला. दुसरीकडे, देशांतर्गत संस्थात्मक गुंतवणूकदारांनी (DIIs) बाजारात ₹5,554 कोटी गुंतवून आधार दिला. बाजारातील अस्थिरता दर्शवणारा India VIX 11% पेक्षा जास्त वाढला.
कंपन्यांवर AI चा थेट परिणाम?
AI च्या प्रगत तंत्रज्ञानामुळे कोडिंग (Coding), टेस्टिंग (Testing) आणि ग्राहक सेवा (Customer Support) यांसारखी अनेक कामे स्वयंचलित (Automate) होऊ शकतात, ज्यामुळे IT कंपन्यांच्या पारंपारिक आउटसोर्सिंग (Outsourcing) मॉडेलला मोठा फटका बसण्याची शक्यता आहे. यामुळे कंपन्यांच्या नफ्यावर (Profit) आणि भविष्यातील कमाईच्या अंदाजांवर (Earnings Visibility) प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. Infosys चे शेअर्स ₹1,281.50 या 52-आठवड्यांच्या नीचांकी पातळीवर पोहोचले, तर TCS (Tata Consultancy Services) ची मार्केट कॅप डिसेंबर 2020 नंतर प्रथमच ₹10 लाख कोटींच्या खाली गेली. या आठवड्यात Infosys 9.16%, TCS 8.48% आणि HCL Technologies 8.7% घसरले.
विश्लेषकांचे मत आणि पुढील दिशा
Jefferies सारख्या ब्रोकरेज संस्थांनी सांगितले आहे की, भारतीय IT कंपन्यांसाठी 'अजूनही वेदना बाकी आहेत' आणि AI मुळे होणारी कमाईची घट (Revenue Erosion) अजून पूर्णपणे मूल्यांकनात (Valuation) दिसत नाही. सध्या Wipro साठी 17-19x, तर Infosys आणि TCS साठी 20-27x पी/ई (P/E) रेशो आहे, जो आता तपासाच्या भोवऱ्यात आहे. JPMorgan मात्र याला वेगळ्या दृष्टिकोनातून पाहत आहे आणि सांगत आहे की सध्याच्या मूल्यांकनात अति निराशा (Pessimism) आधीच दिसत आहे, ज्यामुळे Infosys आणि TCS सारख्या मोठ्या कंपन्यांमध्ये गुंतवणुकीची संधी असू शकते.
आगामी काळ आणि गुंतवणुकीचा सल्ला
पुढील काळात, जागतिक स्तरावर अमेरिकेच्या फेडरल रिझर्व्ह (Federal Reserve) च्या व्याजदर कपातीबद्दलचे संकेत आणि देशांतर्गत RBI (Reserve Bank of India) च्या धोरणांवर बाजाराची नजर राहील. तज्ञ गुंतवणूकदारांना सावध राहण्याचा आणि ऑटोमोबाईल (Auto), कन्झम्प्शन (Consumption) यांसारख्या मजबूत कंपन्यांवर लक्ष केंद्रित करण्याचा सल्ला देत आहेत, जोपर्यंत IT क्षेत्रातील स्थिरता आणि स्पष्टता मिळत नाही. सध्या Nifty 25,200 ते 25,700 च्या रेंजमध्ये राहण्याची शक्यता आहे.