१० सप्टेंबर रोजी झालेल्या Y Combinator S26 डेमो डे मध्ये एक महत्त्वाचा बदल दिसून आला. आता स्टार्टअप्स केवळ सॉफ्टवेअरवर मर्यादित न राहता प्रत्यक्ष पायाभूत सुविधा, रोबोटिक्स आणि डिफेन्स हार्डवेअरवर काम करत आहेत.
१० सप्टेंबर रोजी पार पडलेल्या Y Combinator च्या समर २०२६ (S26) बॅचच्या डेमो डे ने स्टार्टअप विश्वाचा कल बदलल्याचे स्पष्ट संकेत दिले आहेत. आता स्टार्टअप्स जनरल सॉफ्टवेअरकडून प्रत्यक्ष 'हार्ड टेक' आणि पायाभूत सुविधांकडे वळत आहेत. विशेषतः एआय (AI) क्षेत्रातील वाढत्या गरजा पूर्ण करण्यासाठी लागणारी ऊर्जा, कूलिंग सिस्टीम्स आणि प्रगत हार्डवेअर तयार करण्यावर या स्टार्टअप्सचा मुख्य भर आहे.\n\n### एआयमधील भौतिक अडथळे दूर करण्याचे आव्हान\n\nडेटा सेंटर्सच्या वाढत्या विजेच्या मागणीला पूर्ण करण्यासाठी 'Atomarine' सारख्या कंपन्या फ्लोटिंग, न्यूक्लियर-पॉवर्ड डेटा सेंटर्सची संकल्पना मांडत आहेत. तसेच 'Lamb Labs' आणि 'Dipole Labs' सारखी स्टार्टअप्स प्रगत चिप्स आणि ऑप्टिकल स्विचिंगद्वारे डेटा प्रोसेसिंगची गती वाढवण्यावर काम करत आहेत.\n\n### डिफेन्स आणि रोबोटिक्समधील संधी\n\nयावेळी डिफेन्स क्षेत्रातील स्टार्टअप्सचेही मोठे प्रदर्शन दिसून आले. 'Isengard Industries' एआय-गाइडेड डिफेन्स सिस्टीम्सवर काम करत आहे. मात्र, या कंपन्यांनी सांगितलेले महसूल आकडे हे अद्याप प्रमाणित नसल्याने गुंतवणूकदारांनी सावध राहणे गरजेचे आहे. रोबोटिक्सच्या क्षेत्रात 'Nori Robotics' स्वस्त दरात जनरल-पर्पज रोबॉट्स बनवण्याचा प्रयत्न करत आहे.\n\n### गुंतवणूकदारांसाठी धोक्याची घंटा\n\nसॉफ्टवेअर-अॅज-अ-सर्व्हिस (SaaS) मॉडेलच्या तुलनेत 'हार्ड टेक'मध्ये गुंतवणूक करणे अधिक जोखमीचे आहे. यामध्ये सुरुवातीला प्रचंड 'कॅपिटल एक्सपेंडिचर' (Capital Spending) लागते आणि प्रॉफिट मिळवण्यासाठी अनेक वर्षांचा कालावधी लागू शकतो. तसेच सरकारी धोरणे, पुरवठा साखळीतील अडचणी आणि नियामक नियमांमुळे प्रकल्पांना उशीर होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. त्यामुळे, जोपर्यंत हे स्टार्टअप्स प्रत्यक्ष उत्पादनाचे टप्पे गाठत नाहीत, तोपर्यंत त्यांच्या दाव्यांकडे काळजीपूर्वक पाहणेच गुंतवणूकदारांच्या हिताचे ठरेल.