सहा वर्षांनंतर एका टेक्नॉलॉजी स्टार्टअपची संस्थापकाने अखेर 'गुडबाय' म्हणत गुंतवणूकदारांना **2 दशलक्ष डॉलर्स** (सुमारे **₹16 कोटी**) परत करण्याचा निर्णय घेतला आहे. कंपनी बंद करून आता त्या स्वतःच्या क्रिएटिव्ह कामांवर लक्ष केंद्रित करणार आहेत.
Detailed Coverage
स्टार्टअप इकोसिस्टममध्ये क्वचित घडणारी घटना
एका टेक कंपनीच्या संस्थापकाने एक असा निर्णय घेतला आहे, जो स्टार्टअप जगात फारसा पाहायला मिळत नाही. सहा वर्षांपूर्वी स्थापन केलेल्या कंपनीला आता त्या बंद करत आहेत. इतकेच नाही, तर कंपनीत गुंतवलेले 2 दशलक्ष डॉलर्स (सुमारे ₹16 कोटी) त्या सर्व गुंतवणूकदारांना परत करणार आहेत. या कंपनीने आतापर्यंत एकूण 5 दशलक्ष डॉलर्स (सुमारे ₹40 कोटी) इतका निधी उभारला होता आणि सुमारे 30 कर्मचारी या स्टार्टअपमध्ये काम करत होते. आता संस्थापिका स्वतःच्या लेखन आणि कला क्षेत्रातील आवडींवर लक्ष केंद्रित करण्यासाठी कंपनीतून बाहेर पडत आहेत.
गुंतवणूकदारांसाठी पैसे परत करणे म्हणजे काय?
गुंतवणूकदारांकडून निधी उभारलेल्या कंपन्यांकडे सामान्यतः सार्वजनिक ठिकाणी लिस्ट होणे, मोठ्या कंपनीने विकत घेणे किंवा शेअर्सची विक्री करून परतावा देणे अपेक्षित असते. मात्र, या प्रकरणात, संस्थापकाने कंपनीची मालमत्ता विकून， सर्व देणी आणि कर्मचाऱ्यांचे दायित्वे पूर्ण करून उरलेले पैसे गुंतवणूकदारांना परत करण्याचा मार्ग निवडला आहे.
वाढीचा दबाव आणि पर्यायी मार्ग
व्हेंचर कॅपिटल (Venture Capital) कडून निधी मिळवलेल्या कंपन्यांना वेगाने वाढ करावी लागते आणि गुंतवणूकदारांना मोठा परतावा द्यावा लागतो. मागील सहा वर्षांत कंपनीने जागतिक ग्राहकवर्ग मिळवला असला तरी, सतत नवीन निधी उभारण्याचा आणि वेगाने विस्तार करण्याचा दबाव संस्थापिकेला जाणवत होता. त्यामुळे, त्यांनी या दबावापासून दूर राहण्याचा आणि सुरुवातीच्या टप्प्यातील संस्थापकांना सल्ला देण्यावर तसेच स्वतःच्या कलात्मक प्रकल्पांवर लक्ष केंद्रित करण्याचा निर्णय घेतला आहे.
गुंतवणूकदार आणि कर्मचाऱ्यांसाठी काय अर्थ?
2 दशलक्ष डॉलर्स इतकी रक्कम परत करणे, हे सूचित करते की कंपनीने आर्थिक शिस्त राखली होती. कारण अनेक स्टार्टअप्स वाढीच्या टप्प्यात सर्व पैसे खर्च करतात. गुंतवणूकदारांसाठी, हा एक अनपेक्षित परतावा आहे, ज्यामुळे त्यांना सध्या तरी लिक्विडिटी (Liquidity) मिळेल, पण भविष्यातील नफ्याची शक्यता संपुष्टात येईल. सामान्यतः, कंपन्यांच्या करारामध्ये कंपनी बंद झाल्यास निधी कसा परत केला जाईल, याबद्दलच्या अटी नमूद केलेल्या असतात. सर्व कर आणि नियामक आवश्यकता पूर्ण केल्यानंतरच कंपनी अधिकृतपणे बंद केली जाईल.