गुंतवणुकीत स्पष्ट बदल: गुंतवणूकदार झाले 'सिलेक्टिव्ह'
2026 च्या पहिल्या तिमाहीत कर्नाटकच्या स्टार्टअप इकोसिस्टममध्ये भांडवली गुंतवणुकीचा कल स्पष्टपणे बदललेला दिसला. एकूण 117 फंडिंग राऊंड्समधून $868 दशलक्ष जमा झाले. गेल्या वर्षी याच तिमाहीत 188 राऊंड्स झाले होते, त्यामुळे डील व्हॉल्यूममध्ये 38% ची घट झाली आहे. यातून हे स्पष्ट होते की मार्केट आता मोठ्या प्रमाणावर व्यवहार करण्याऐवजी कमी पण मोठ्या डील्सना महत्त्व देत आहे. देशभरात, याच काळात भारतीय स्टार्टअप्सना सुमारे $3.9 अब्ज इतके फंडिंग मिळाले, ज्यात AI डील्सचा मोठा वाटा होता. बंगळूरने राज्याचा 98% हिस्सा, म्हणजेच $823 दशलक्ष उभारून आपले वर्चस्व कायम राखले.
अर्ली-स्टेजला प्राधान्य, लेट-स्टेजला चिंता
तिमाहीतील आकडेवारीने गुंतवणूकदारांच्या आवडीनिवडीतील मोठा फरक समोर आणला. सीड-स्टेज फंडिंगमध्ये 51% ची वाढ होऊन ते $137 दशलक्ष पर्यंत पोहोचले, ज्यात Fundamentum, Blume Ventures आणि Antler सारख्या कंपन्या सक्रिय होत्या. अर्ली-स्टेज फंडिंगही 41 राऊंड्समध्ये $414 दशलक्ष जमा करत स्थिर राहिले, जे मागील तिमाहीपेक्षा 7% जास्त आहे. यावरून गुंतवणूकदार चांगल्या कल्पना आणि स्पष्ट ट्रॅक्शन असलेल्या कंपन्यांना पाठिंबा देत असल्याचे दिसून येते. याउलट, लेट-स्टेज फंडिंगमध्ये मात्र मोठी घसरण झाली. फक्त 11 राऊंड्समध्ये $317 दशलक्ष ची गुंतवणूक झाली, जी मागील तिमाहीपेक्षा 43% कमी आहे. यामुळे मोठ्या रकमेच्या गुंतवणुकीबाबत गुंतवणूकदार अधिक सावध असल्याचे दिसते.
गुंतवणूकदारांची नवी रणनीती आणि टॉप सेक्टर्स
या काळात Peak XV Partners ने सहा गुंतवणुकींसह, तर Lightspeed Venture Partners ने मागील वर्षाच्या तुलनेत मोठी वाढ केली. मात्र, लेट-स्टेज गुंतवणूकदार खूप कमी होते, Venturi Partners ही एकमेव सक्रिय व्हेंचर कॅपिटल फर्म होती. यावरून स्पष्ट होते की गुंतवणूकदार आता महसूल, स्केलेबल तंत्रज्ञान आणि शिस्तबद्ध खर्चावर लक्ष केंद्रित करणाऱ्या स्टार्टअप्सना प्राधान्य देत आहेत. ऑन-डिमांड मॅन्युफॅक्चरिंग सर्व्हिसेस, DTC फिटनेस ट्रॅकर ब्रँड्स आणि एम्प्लॉई हेल्थकेअर सर्व्हिसेस यांसारख्या बिझनेस मॉडेल्सनी लक्षणीय भांडवल आकर्षित केले. तसेच, फिटनेस आणि वेलनेस टेकने $97.1 दशलक्ष सह आघाडी घेतली.
बाजारातील हेडविंड्स आणि व्हॅल्युएशनचा दबाव
या भांडवली गुंतवणुकीनंतरही, कर्नाटकची इकोसिस्टम इतर भारतीय स्टार्टअप्सप्रमाणेच हेडविंड्सचा सामना करत आहे. भू-राजकीय तणाव, जागतिक आर्थिक अनिश्चितता आणि चलन अस्थिरता यामुळे गुंतवणूकदार सावध झाले आहेत. भारतात एकूण PE/VC गुंतवणूक 19% नी घसरून $13.1 अब्ज झाली आहे. वाढीऐवजी नफा आणि मजबूत युनिट इकोनॉमिक्सवर भर दिला जात असल्याने, जास्त व्हॅल्युएशन असलेल्या स्टार्टअप्सना फंडिंग मिळवणे कठीण होत आहे, विशेषतः लेट-स्टेजमध्ये. डील व्हॉल्यूममधील घट हे अधिक कठोर ड्यू डिलिजन्स दर्शवते. संस्थापकांना 'ग्रोथ ॲट ऑल कॉस्ट' ऐवजी टिकाऊ बिझनेस मॉडेल दाखवण्याचे आव्हान आहे.
