ऑक्टोबर २०२६ मध्ये भारतीय स्टार्टअप्सनी केवळ **$६७८ दशलक्ष** उभे केले, जे सप्टेंबरच्या तुलनेत **४७.५%** नी कमी आहे. मोठ्या गुंतवणुकीच्या करारांचा अभाव आणि जागतिक गुंतवणूकदारांचा अमेरिकन AI कडे कल यामुळे हे चित्र पाहायला मिळत आहे.
भारतीय स्टार्टअप इकोसिस्टमसाठी ऑक्टोबर २०२६ चा महिना चढ-उतारांचा ठरला असून एकूण फंडिंग $६७८ दशलक्ष पर्यंत खाली आले आहे. सप्टेंबर २०२६ च्या तुलनेत ही ४७.५% ची मोठी घसरण आहे. याचे मुख्य कारण म्हणजे या महिन्यात $१०० दशलक्षपेक्षा मोठे एकही मोठे व्यवहार झाले नाहीत, जे सहसा एकूण फंडिंगचे मुख्य आधारस्तंभ असतात.
जागतिक कल आणि आव्हाने
जागतिक गुंतवणूकदारांची प्राथमिकता आता बदलली आहे. आशियाई बाजारपेठांच्या तुलनेत आता गुंतवणूकदार अमेरिकेतील 'आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स' (AI) इन्फ्रास्ट्रक्चर आणि मोठ्या टेक कंपन्यांवर अधिक पैसा लावत आहेत. यामुळे भारतातील लेट-स्टेज स्टार्टअप्ससाठी मोठी भांडवल उभारणी करणे कठीण झाले आहे.
नफ्यावर भर
आता गुंतवणूकदार केवळ युजर बेस वाढवण्यापेक्षा कंपनीचा 'नेट प्रॉफिट' आणि 'युनिट इकॉनॉमिक्स' यावर जास्त भर देत आहेत. ज्या स्टार्टअप्सचे बिझनेस मॉडेल सिद्ध झालेले नाही, त्यांना निधी मिळवणे आता कठीण होत आहे.
SEBI चे नवीन नियम
भांडवल उभारणी सुलभ करण्यासाठी SEBI ने सप्टेंबर २०२६ मध्ये 'Accredited Investor' फ्रेमवर्कमध्ये बदल केले आहेत. यात ₹५ कोटी सिक्युरिटीज-मार्केट एक्सपोजरचा समावेश करण्यात आला आहे, जेणेकरून देशांतर्गत भांडवल वाढण्यास मदत होईल. मात्र, या नियमांचा प्रत्यक्ष परिणाम दिसून येण्यासाठी अजून काही कालावधी लागण्याची शक्यता आहे.
आगामी काळात गुंतवणूकदार स्टार्टअप्सच्या ऑपरेशनल कार्यक्षमतेकडे लक्ष ठेवून असतील. परकीय गुंतवणुकीवरील अवलंबित्व कमी करण्यासाठी देशांतर्गत भांडवल किती प्रभावी ठरते, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल.