भारतातील स्टार्टअप्सना बळ देण्यासाठी सरकारने **₹7,131 कोटींचा** 'RDI' (Research, Development and Innovation) फंड जाहीर केला आहे. १४ व्हेंचर कॅपिटल (VC) फर्म्स आणि ५ रिसर्च संस्थांच्या माध्यमातून हा निधी दिला जाणार असून, यामुळे अर्ली-स्टेज स्टार्टअप्सना मोठा आधार मिळणार आहे.
भारतीय स्टार्टअप इकोसिस्टमला मंदीतून बाहेर काढण्यासाठी सरकारने पुढाकार घेतला आहे. या नवीन RDI स्कीमच्या अंतर्गत एकूण ₹7,131 कोटींची तरतूद करण्यात आली आहे. हा निधी Chiratae Ventures, Blume Ventures, Kalaari Capital, Speciale Invest आणि TVS Capital Funds यांसारख्या प्रमुख संस्थांद्वारे स्टार्टअप्सपर्यंत पोहोचवला जाणार आहे.
मार्केटमधील सद्यस्थिती काय आहे?
२०२६ च्या तिसऱ्या तिमाहीत स्टार्टअप्समध्ये एकूण $2.7 अब्ज गुंतवणूक झाली. एकूण गुंतवणुकीच्या मूल्यात 3% वाढ झाली असली तरी, डील्सची संख्या 8% ने घसरली आहे. सध्या गुंतवणूकदार नवीन स्टार्टअप्सपेक्षा मॅच्युअर कंपन्यांना जास्त पसंती देत आहेत. या काळात $50 दशलक्षपेक्षा मोठ्या 13 डील्स झाल्या, तर $2 दशलक्षपेक्षा लहान डील्सची संख्या 96 वरून 83 वर खाली आली आहे.
कोणत्या क्षेत्रांत मंदी आणि कुठे तेजी?
तंत्रज्ञान आणि विशेषतः B2B सॉफ्टवेअर क्षेत्रात गुंतवणुकीचे प्रमाण 27% ने घटले आहे. मात्र, ई-कॉमर्स क्षेत्रात 14% आणि मॅन्युफॅक्चरिंग क्षेत्रात 17% वाढ दिसून आली आहे. यावरून स्पष्ट होते की, इन्स्टिट्यूशनल गुंतवणूकदार आता अधिक सावध झाले आहेत.
RDI फंडाचा मुख्य उद्देश
सध्याच्या 'फंडिंग विंटर' (Funding Winter) च्या काळात, अर्ली-स्टेज स्टार्टअप्सना भांडवलाची मोठी चणचण भासत आहे. सरकारचा हा ₹7,131 कोटींचा फंड लिक्विडिटी वाढवून पुन्हा एकदा स्टार्टअप्समध्ये चैतन्य निर्माण करण्याचा प्रयत्न करत आहे. आता या कंपन्या किती वेगाने हा निधी प्रत्यक्ष स्टार्टअप्सपर्यंत पोहोचवतात, यावरच या स्कीमचे यश अवलंबून असेल.