भारतीय B2C ई-कॉमर्स स्टार्टअप्सना मिळणाऱ्या गुंतवणुकीला मोठा फटका बसला आहे. नोव्हेंबर २०२६ पर्यंत स्टार्टअप्सनी **१.६ अब्ज डॉलर** निधी उभारला असून, गेल्या वर्षीच्या तुलनेत त्यात **३३%** घसरण झाली आहे.
भारतीय ई-कॉमर्स क्षेत्रासाठी २०२६ हे वर्ष आव्हानात्मक ठरत आहे. गेल्या वर्षी याच काळात २.४ अब्ज डॉलर असलेली गुंतवणूक आता १.६ अब्ज डॉलरवर आली आहे. व्हेंचर कॅपिटल फर्म्स आता मोठ्या गुंतवणुकीऐवजी निवडक आणि छोट्या व्यवहारांवर भर देत आहेत.\n\n### गुंतवणुकीचे चित्र आणि घसरण\n\nसर्वात मोठा फटका 'लेट-स्टेज' (Late-stage) फंडिंगला बसला असून त्यात ५१% ची घसरण होऊन तो आकडा ५८७ दशलक्ष डॉलरवर आला आहे. तसेच 'सीड-स्टेज' (Seed-stage) फंडिंगमध्येही ५०% ची घट होऊन ते १६९ दशलक्ष डॉलरवर स्थिरावले आहे. मात्र, 'अर्ली-स्टेज' (Early-stage) स्टार्टअप्ससाठी परिस्थिती थोडी दिलासादायक असून या विभागात ८७२ दशलक्ष डॉलरचा निधी उभारला गेला आहे.\n\n### मेगा डील्समधील कमतरता\n\nमोठ्या व्यवहारांचे प्रमाणही लक्षणीयरीत्या कमी झाले आहे. २०२६ मध्ये १०० दशलक्ष डॉलरपेक्षा जास्त रकमेचा केवळ एकच करार (FS Life चा ११० दशलक्ष डॉलरचा राऊंड) झाला आहे, तर गेल्या वर्षी असे ३ मोठे करार झाले होते. एकूण डील्सची संख्याही ६२१ वरून ३५६ पर्यंत खाली आली आहे.\n\n### एक्झिट आणि मार्केटचे भविष्य\n\nIPO आणि कंपन्यांच्या अधिग्रहणाचे प्रमाणही घटले आहे. मात्र, Astrotalk ने ऑगस्ट २०२६ मध्ये युनिकॉर्नचा दर्जा गाठला, हे या काळातील एक सकारात्मक पाऊल ठरले आहे. सध्या स्टार्टअप्सना 'ग्रोथ' पेक्षा 'प्रॉफिटेबिलिटी' वर लक्ष केंद्रित करणे भाग पडत असून, २०२७ मध्ये गुंतवणूकदारांचा मूड बदलतो की स्टार्टअप्सना मर्यादित भांडवलात काम करावे लागते, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल.