भारताकडे 'अँटी-एआय' म्हणून पाहणे चुकीचे असल्याचे मत प्रमुख व्हेंचर कॅपिटल फर्म्सनी व्यक्त केले आहे. भारताची खरी ताकद ही डेटा सेंटर्स आणि एंटरप्राइझ सॉफ्टवेअरमध्ये एआय (AI) समाविष्ट करण्यात आहे, ज्यासाठी आता मोठ्या प्रमाणावर भांडवल वळवले जात आहे.
भारताकडे सेमीकंडक्टर मॅन्युफॅक्चरिंग किंवा फाउंडेशन मॉडेल्स विकसित करण्याची मोठी यंत्रणा नाही, म्हणून आपण एआयच्या शर्यतीत मागे आहोत, हा समज आता चुकीचा ठरत आहे. अमेरिका किंवा तैवानसारखे भांडवली गुंतवणूक असलेले इन्फ्रास्ट्रक्चर उभारण्याऐवजी, भारतीय गुंतवणूकदार आता 'ॲप्लिकेशन लेयर'वर लक्ष केंद्रित करत आहेत. याचा अर्थ असा की, सध्याच्या व्यावसायिक कामकाजात एआयचा वापर करून उत्पादकता वाढवणाऱ्या सॉफ्टवेअर आणि सेवांवर अधिक भर दिला जात आहे.\n\n### ॲप्लिकेशन लेयरवर गुंतवणूकदारांचा फोकस\n\nAccel, Elevation Capital आणि Lightspeed सारख्या मोठ्या व्हेंचर कॅपिटल फर्म्स आता अशा स्टार्टअप्सना प्राधान्य देत आहेत, जे स्थानिक समस्यांवर उपाय शोधत आहेत. भारताच्या तांत्रिक मनुष्यबळाचा वापर करून रसद (Logistics), बँकिंग, रिटेल आणि आरोग्य क्षेत्रातील कामे स्वयंचलित (Automate) करण्यावर काम सुरू आहे. एआय आता केवळ तंत्रज्ञान क्षेत्रापुरते मर्यादित न राहता सर्वच उद्योगांमध्ये विस्तारत आहे.\n\n### इन्फ्रास्ट्रक्चरचा कणा: डेटा सेंटर्स आणि वीज\n\nॲप्लिकेशन लेयरवर भर असला, तरी त्यासाठी लागणारे भौतिक इन्फ्रास्ट्रक्चर महत्त्वाचे आहे. एआय मॉडेल्स चालवण्यासाठी प्रचंड वीज आणि डेटा स्टोरेजची आवश्यकता असते. यामुळेच आता पॉवर युटिलिटीज आणि डेटा सेंटर ऑपरेटर्स या एआय ट्रेंडचे अनपेक्षित लाभार्थी ठरत आहेत. एआयच्या शाश्वत विकासासाठी आता ऊर्जा सुरक्षा आणि सुरक्षित डेटा साठवणूक यावर गुंतवणूक वाढवली जात आहे.\n\n### गुंतवणूकदारांसमोरील जोखीम\n\nहे क्षेत्र आशादायक असले, तरी काही आव्हाने कायम आहेत. आर अँड डी (R&D) वरील मोठा खर्च आणि नफ्यापर्यंत पोहोचण्यासाठी लागणारा वेळ हे महत्त्वाचे मुद्दे आहेत. तसेच, एआय तज्ज्ञांच्या वाढत्या मागणीमुळे पगाराचा खर्च वाढून कंपनीच्या मार्जिनवर दबाव येऊ शकतो. याशिवाय, डेटा प्रायव्हसी आणि सरकारी नियमावलीतील बदल गुंतवणूकदारांसाठी जोखमीचे ठरू शकतात.\n\n### गुंतवणूकदारांनी कशावर लक्ष ठेवावे?\n\nगुंतवणूकदारांनी भारतीय आयटी कंपन्यांच्या तिमाही निकालांमध्ये एआय-इंटिग्रेटेड उत्पादनांतून येणाऱ्या महसुलावर लक्ष ठेवले पाहिजे. तसेच, कंपन्यांचे डेटा सेंटर्स आणि क्लाउड इन्फ्रास्ट्रक्चरवरील खर्च हे कंपनी एआयच्या बाबतीत किती आक्रमक आहे, याचे महत्त्वाचे संकेत मानले जातील.