अदानी ग्रुपचे चेअरमन गौतम अदानी यांनी त्यांच्या ६४ व्या वाढदिवसानिमित्त 'वंदे भारतम' नावाचा एक नवा राष्ट्रीय उपक्रम सुरू केला आहे. या उपक्रमाचा उद्देश देशभरातील नवउद्योजक आणि नवकल्पनाधारकांना (innovators) मार्गदर्शन आणि पाठिंबा देणे हा आहे.
काय आहे 'वंदे भारतम' उपक्रम?
गौतम अदानी यांनी आपल्या वाढदिवसानिमित्त 'वंदे भारतम' हा उपक्रम सुरू केला आहे. या अंतर्गत, देशभरातील सर्व ३६ राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांमधील उद्योजक, नवकल्पनाधारक आणि समस्या सोडवणाऱ्या व्यक्तींना ओळखले जाईल आणि त्यांना पाठिंबा दिला जाईल. सध्या देशातील स्टार्टअप्स हे मोठ्या शहरांपुरते मर्यादित आहेत, मात्र या उपक्रमामुळे लहान शहरे आणि ग्रामीण भागातील प्रतिभावान लोकांनाही राष्ट्रीय स्तरावर संधी मिळेल. या उपक्रमात कोणत्याही वयोगटातील आणि पार्श्वभूमीचे लोक सहभागी होऊ शकतात, मग त्यांच्याकडे फक्त एक कल्पना असो, प्रोटोटाइप असो किंवा छोटा व्यवसाय.
उपक्रमाची कार्यपद्धती
'वंदे भारतम' उपक्रमाद्वारे मार्गदर्शन, गुंतवणूक आणि नेटवर्किंगमध्ये समान संधी उपलब्ध करून देण्याचा प्रयत्न केला जाईल. पारंपरिक स्टार्टअप कार्यक्रमांप्रमाणे केवळ स्थापित कंपन्यांवर लक्ष केंद्रित न करता, या उपक्रमात नवीन कल्पना किंवा सुरुवातीच्या टप्प्यातील उपाय शोधणाऱ्यांनाही प्रोत्साहन दिले जाईल. तंत्रज्ञान, उत्पादन, टिकाऊपणा, कृषी आणि पारंपरिक हस्तकला यांसारख्या विविध क्षेत्रांतील अर्जदारांना यात सहभागी होण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे. विशेषतः महिला, ग्रामीण नवउद्योजक, आदिवासी उद्योजक आणि दिव्यांग उद्योजकांना प्रोत्साहन देण्यावर भर दिला जाईल.
या उपक्रमात अनेक टप्प्यांतून निवड प्रक्रिया पार पडेल आणि अंतिम ७५ स्पर्धकांना निवडले जाईल. या अंतिम स्पर्धकांना अहमदाबाद येथे एका विशेष मार्गदर्शन कार्यक्रमासाठी बोलावले जाईल, जिथे त्यांना उद्योग नेते, गुंतवणूकदार आणि व्यावसायिक तज्ञांशी संवाद साधण्याची संधी मिळेल. स्वातंत्र्य दिनाच्या आसपास या कार्यक्रमाचा भव्य समारोप होईल.
अदानी फाउंडेशनचा विस्तार
हा उपक्रम अदानी ग्रुपच्या 'ग्रोथ विथ गुडनेस' (Growth with Goodness) या तत्वज्ञानाशी आणि राष्ट्र उभारणीच्या वचनबद्धतेशी सुसंगत आहे. अदानी फाऊंडेशन १९९६ पासून शिक्षण, आरोग्य आणि शाश्वत उपजीविकेवर काम करत आहे. 'वंदे भारतम'मुळे स्टार्टअप्सना मदत करण्याची प्रक्रिया अदानी फाऊंडेशनच्या सामाजिक उत्तरदायित्व (CSR) चौकटीत अधिक खोलवर समाविष्ट झाली आहे. अलीकडच्या वर्षांत, फाऊंडेशनने ग्रामीण भारतातील उपक्रमांचा विस्तार करण्यावर लक्ष केंद्रित केले आहे, ज्यामुळे लाखो लोकांच्या जीवनावर सकारात्मक परिणाम झाला आहे. हा नवीन उपक्रम ग्रामीण नवकल्पनांना चालना देऊन आर्थिक सक्षमीकरणात भर घालतो, जो २०४७ पर्यंत विकसित भारत बनवण्याच्या ध्येयासाठी आवश्यक असल्याचे ग्रुपचे मत आहे.
धोरणात्मक उद्देश
अदानी ग्रुपसाठी, हा उपक्रम उदयोन्मुख भारतीय उद्योजकता परिसंस्थेशी (entrepreneurial landscape) संबंध अधिक मजबूत करण्याचा एक मार्ग आहे. जरी हा उपक्रम व्यावसायिक सौदा नसून एक परोपकारी (philanthropic) प्रयत्न असला तरी, मोठ्या कंपन्या स्थानिक प्रतिभेला प्रोत्साहन देऊन दीर्घकालीन आर्थिक सहभाग कसा वाढवू शकतात याचे हे एक उत्तम उदाहरण आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी काय महत्त्वाचे?
गुंतवणूकदार आणि विश्लेषक सहसा अशा उपक्रमांना ग्रुपच्या ESG (Environmental, Social, and Governance) वचनबद्धतेचा भाग म्हणून पाहतात. 'वंदे भारतम' हा CSR-आधारित कार्यक्रम असला तरी, भागधारकांसाठी मुख्य लक्ष हे ग्रुपच्या परोपकारी आणि सामाजिक उद्दिष्टांची अंमलबजावणी कशी होते यावर राहील. तसेच, ग्रुपचे शाश्वत विकास आणि पायाभूत सुविधा प्रकल्पांमधील दीर्घकालीन योगदानही महत्त्वाचे आहे. या कार्यक्रमातील पुढील घडामोडी, जसे की अंतिम ७५ स्पर्धकांची घोषणा आणि ग्रँड फिनालेची प्रगती, कार्यक्रमाच्या अधिकृत प्लॅटफॉर्मवर पाहता येईल.