भारतातील स्टार्टअप इकोसिस्टममध्ये सध्या एक मोठा वाद रंगला आहे. व्हेंचर कॅपिटलिस्ट आणि स्टार्टअप संस्थापकांमध्ये 'क्विक कॉमर्स' विरुद्ध 'डीपटेक' अशी लढाई सुरू आहे, जिथे गुंतवणुकीच्या फिलॉसॉफीवरून दोन गट पडल्याचे दिसते.
सोशल मीडियावर 'Untitled Ventures' चे पार्टनर अनमोल मैनी आणि अनेक डीपटेक संस्थापकांमध्ये झालेल्या चर्चेने खळबळ उडवून दिली आहे. हा वाद प्रामुख्याने क्विक कॉमर्सच्या जलद गतीने मिळणाऱ्या नफ्याकडे आणि डीपटेकच्या दीर्घकालीन, भांडवल-प्रधान विकास मार्गाकडे पाहण्याच्या दृष्टिकोनावरून सुरू आहे.
गुंतवणुकीचा पेच: क्विक कॉमर्स की डीपटेक?
अनमोल मैनी यांच्या मते, क्विक कॉमर्ससारखे ग्राहक-केंद्रित सेक्टर नजीकच्या भविष्यात आर्थिक प्रगतीसाठी उत्तम आहेत. याउलट, Pixxel चे सीईओ अवैस अहमद आणि Neosapien चे सीईओ धनंजय यादव यांच्या मते, डीपटेककडे दुर्लक्ष करणे म्हणजे तांत्रिक प्रगतीच्या मूळ पायाला नाकारण्यासारखे आहे. त्यांचे म्हणणे असे की, आजची क्विक कॉमर्सची सोय ही सॅटेलाईट, सेमीकंडक्टर आणि बॅटरी टेक्नॉलॉजीसारख्या मूळ संशोधनावरच उभी आहे.
'व्हॅली ऑफ डेथ' आणि कॅपिटलची समस्या
गुंतवणूकदारांसाठी हे आव्हान मोठे आहे कारण डीपटेक कंपन्यांना व्यावसायिक यश मिळवण्यासाठी कित्येक वर्षे लागतात आणि मोठ्या भांडवलाची गरज असते. याला 'व्हॅली ऑफ डेथ' असे म्हटले जाते. याउलट, क्विक कॉमर्समध्ये सुरुवातीची गती आणि ग्राहकांची संख्या पाहून गुंतवणूक करणे सोपे वाटते, जरी तिथे स्पर्धेचा दबाव जास्त असला तरीही.
भविष्यातील दिशा
तज्ज्ञांचे असे मत आहे की, भारताची डिजिटल अर्थव्यवस्था या दोन खांबांवर उभी आहे. 'ॲप्लिकेशन लेयर' म्हणून क्विक कॉमर्स आणि 'इन्फ्रास्ट्रक्चर लेयर' म्हणून डीपटेक. या दोन्ही क्षेत्रांना एकाच मापदंडाने मोजण्यापेक्षा, डीपटेकसाठी 'पेशंट कॅपिटल' (Patient Capital) किंवा सरकारी अनुदानांची गरज आहे, जेणेकरून भविष्यातील मोठ्या तांत्रिक क्रांतीचा पाया भक्कम राहू शकेल.