सेंट्रल युरेशियातील स्टार्टअप्स TechCrunch Startup Battlefield 200 मध्ये जागतिक स्तरावर चमकण्यासाठी सज्ज आहेत. यंदा तब्बल ७२६ कंपन्यांनी अर्ज केला असून, त्यापैकी ८४% म्हणजेच ६०९ कंपन्या Artificial Intelligence (AI) वर आधारित आहेत. यामुळे कझाकस्तान आणि उझबेकिस्तानसारख्या देशांमधील तंत्रज्ञान क्षेत्राची वेगाने होणारी वाढ दिसून येते.
TechCrunch स्पर्धेत वाढलेली उत्सुकता
'Road to Battlefield' स्पर्धेची दुसरी आवृत्ती आज, १२ ऑगस्ट २०२६ रोजी अंतिम टप्प्यात पोहोचली आहे. सेंट्रल युरेशियातील स्टार्टअप्ससाठी हा एक महत्त्वाचा क्षण आहे. सिल्क रोड इनोव्हेशन हबने (Silkroad Innovation Hub) आयोजित केलेल्या या उपक्रमामुळे सुरुवातीच्या टप्प्यातील कंपन्यांना सॅन फ्रान्सिस्कोमध्ये होणाऱ्या प्रतिष्ठित TechCrunch Startup Battlefield 200 मध्ये आपली कल्पना मांडण्याची संधी मिळणार आहे. ही स्पर्धा १३-१५ ऑक्टोबर दरम्यान होणार आहे.
यंदाच्या स्पर्धेत अर्ज करणाऱ्यांची संख्या लक्षणीय वाढली आहे. सेंट्रल आशिया, कॉकेशस, मध्य पूर्व, पूर्व युरोप आणि दक्षिण आशियातील ३९ देशांमधून ७२६ स्टार्टअप्सनी अर्ज केला आहे. गेल्या वर्षी ४८५ अर्ज आले होते, यावरून या प्रदेशात व्हेंचर कॅपिटल (Venture Capital) आणि उद्योजकतेमध्ये वाढलेला रस दिसून येतो.
AI चे वर्चस्व
या वर्षीच्या अर्जांमध्ये कृत्रिम बुद्धिमत्ता (Artificial Intelligence) तंत्रज्ञानावर आधारित उत्पादने बनवणाऱ्या कंपन्यांचे प्रमाण सर्वाधिक आहे. एकूण अर्जांपैकी सुमारे ८४% म्हणजेच ६०९ स्टार्टअप्स AI तंत्रज्ञानावर काम करत आहेत. यावरून या प्रदेशातील संस्थापक जागतिक बाजारपेठेतील AI-आधारित उपायांच्या मागणीनुसार आपल्या व्यवसायांना आकार देत असल्याचे दिसून येते. अस्ताना हब व्हेंचर्स (Astana Hub Ventures), आयटी पार्क व्हेंचर्स (IT Park Ventures) आणि सिल्क रोड इनोव्हेशन हब (Silkroad Innovation Hub) यांसारख्या संस्थांच्या पाठिंब्याने आयोजित या स्पर्धेत, सर्वोत्तम कामगिरी करणाऱ्यांना $१००,००० ची गुंतवणूक बक्षीस म्हणून दिली जाईल.
कझाकस्तान आणि उझबेकिस्तानचे नेतृत्व
एकूण ३९ सहभागी देशांमध्ये, कझाकस्तान (Kazakhstan) आणि उझबेकिस्तान (Uzbekistan) हे या प्रादेशिक विकासाचे प्रमुख चालक ठरले आहेत. या दोन्ही देशांनी अंतिम २२ स्टार्टअप्समध्ये प्रत्येकी सहा स्टार्टअप्सचे योगदान दिले आहे, ज्यामुळे तंत्रज्ञान विकासाचे हे केंद्र म्हणून त्यांची भूमिका अधोरेखित झाली आहे. फ्रीडम होल्डिंग कॉर्प. (Freedom Holding Corp.) सारख्या संस्थांनी या उपक्रमाला पाठिंबा दिला आहे, ज्यामुळे या उदयोन्मुख तंत्रज्ञान कंपन्यांमधील वाढत्या गुंतवणुकीचे संकेत मिळतात.
गुंतवणूकदारांसाठी संदर्भ
जागतिक स्टार्टअप्सच्या परिदृश्यावर लक्ष ठेवणाऱ्यांसाठी, ही स्पर्धा सार्वजनिक बाजारात नसलेल्या सुरुवातीच्या टप्प्यातील खाजगी कंपन्यांशी संबंधित आहे. या कंपन्या उच्च-जोखीम वातावरणात कार्यरत आहेत, जिथे त्यांना जागतिक भांडवलाची गरज, बाजारपेठेतील विभाजन आणि सुरुवातीच्या व्यवसायातील अस्थिरता यांसारख्या सामान्य आव्हानांना तोंड द्यावे लागते. याव्यतिरिक्त, सेंट्रल युरेशियाच्या काही भागांतील भू-राजकीय आणि नियामक अनिश्चितता या स्टार्टअप्सच्या कार्यावर परिणाम करू शकतात. या क्षेत्रातील गुंतवणूकदार सहसा या संस्थापकांच्या AI उपायांना प्रादेशिक सीमांच्या पलीकडे वाढवण्याच्या आणि मोठ्या, अधिक विकसित व्हेंचर मार्केटमध्ये पुढील निधी सुरक्षित करण्याच्या क्षमतेवर लक्ष केंद्रित करतात. आज निवडल्या जाणाऱ्या तीन विजेत्यांवरून कोणती प्रादेशिक उत्पादने जागतिक स्तरावर स्पर्धात्मक ठरतील याचा अंदाज येईल.