चेन्नईस्थित Bluehill.VC ने ₹400 कोटींचा आपला पहिला व्हेंचर कॅपिटल फंड यशस्वीपणे सुरु केला आहे. या फंडात SIDBI आणि केरळ, उत्तर प्रदेश सरकारचेही मोठे योगदान आहे. हा फंड सेमीकंडक्टर, स्पेस आणि डिफेन्ससारख्या गुंतागुंतीच्या इंजिनिअरिंग क्षेत्रातील १५-१६ स्टार्टअप्सना मदत करेल.
डीप टेक स्टार्टअप्सना मिळणार नवी दिशा
चेन्नईस्थित व्हेंचर कॅपिटल फर्म Bluehill.VC ने आपला पहिला फंड ₹400 कोटींवर बंद केला आहे. या रकमेत ₹50 कोटींचा ग्रीनशू ऑप्शन (Greenshoe Option) समाविष्ट आहे, ज्यामुळे कंपनीला सुरुवातीच्या लक्ष्यापेक्षा जास्त भांडवल उभारण्यात यश आले. हा फंड विशेषतः 'डीप टेक' (Deep Tech) क्षेत्रात काम करणाऱ्या सुरुवातीच्या टप्प्यातील कंपन्यांना मदत करण्यासाठी तयार करण्यात आला आहे. यामध्ये सेमीकंडक्टर, इलेक्ट्रिक वाहने, स्पेस टेक्नॉलॉजी, डिफेन्स आणि औद्योगिक रोबोटिक्ससारख्या क्षेत्रांचा समावेश आहे, ज्यांना मोठ्या इंजिनिअरिंग कौशल्याची आवश्यकता असते.
गुंतवणुकीची सुरुवात
कंपनीने आधीच गुंतवणुकीची प्रक्रिया सुरू केली असून, सात पोर्टफोलिओ कंपन्यांमध्ये ₹100 कोटींहून अधिकची गुंतवणूक केली आहे. यामध्ये खास स्टार्टअप्सचा समावेश आहे, जसे की पुनर्वापर करण्यायोग्य रॉकेट बनवणारी EtherealX आणि ड्रोनविरोधी तंत्रज्ञान विकसित करणारी Zebu Intelligent Systems. Bluehill.VC ने पुढील सहा महिन्यांत आणखी ₹80 कोटी गुंतवण्याची योजना आखली आहे. एकूण १५ ते १६ कंपन्यांना पाठिंबा देण्याचे त्यांचे लक्ष्य आहे.
गुंतवणूकदारांचा पाठिंबा
या फंडाचे एक वैशिष्ट्य म्हणजे यात विविध प्रकारचे गुंतवणूकदार सहभागी झाले आहेत. स्मॉल इंडस्ट्रीज डेव्हलपमेंट बँक ऑफ इंडिया (SIDBI) आणि केरळ तसेच उत्तर प्रदेश सरकारांसारख्या प्रमुख संस्थात्मक गुंतवणूकदारांनी यात आपले योगदान दिले आहे. यासोबतच विविध फॅमिली ऑफिसेस (Family Offices) आणि उच्च नेट-वर्थ असलेले व्यक्ती (High-Net-Worth Individuals) देखील या फंडात सहभागी झाले आहेत. गेल्या दोन दशकांपासून भारतातील गुंतवणूक प्रामुख्याने कन्झ्युमर इंटरनेट आणि सॉफ्टवेअर व्यवसायांवर केंद्रित होती, पण हा फंड 'हार्ड इंजिनिअरिंग' क्षेत्रांकडे एक नवा दृष्टिकोन दर्शवतो.
डीप टेक क्षेत्रातील आव्हाने
फंड यशस्वीपणे सुरु झाला असला तरी, डीप टेक क्षेत्रातील गुंतवणुकीची विशिष्ट आव्हाने समजून घेणे महत्त्वाचे आहे. सॉफ्टवेअर स्टार्टअप्सच्या तुलनेत, डीप टेक कंपन्यांना बाजारात पोहोचण्यासाठी एक लांब आणि आव्हानात्मक प्रवास करावा लागतो. या कंपन्यांना त्यांची उत्पादने व्यावसायिकदृष्ट्या व्यवहार्य होण्यापूर्वी संशोधन, विकास आणि चाचणीचे अनेक टप्पे पार करावे लागतात. यामुळे अंमलबजावणीचा धोका (Execution Risk) वाढतो, कारण कोणत्याही तांत्रिक समस्येमुळे किंवा विलंबाचा महसूल निर्मितीच्या वेळापत्रकावर मोठा परिणाम होऊ शकतो.
शिवाय, डीप टेक गुंतवणुकीत सामान्य व्हेंचर कॅपिटल गुंतवणुकीपेक्षा जास्त कालावधी लागतो. गुंतवणूकदारांनी हे लक्षात घ्यावे की ही मालमत्ता लॉक-इन (Lock-in) स्वरूपाची असते, म्हणजे भांडवल अनेक वर्षे अडकलेले राहू शकते आणि पोर्टफोलिओ कंपन्या परिपक्व होण्यापूर्वी गुंतवणूक काढणे सोपे नसते. फंडाचे यश स्टार्टअप्सच्या नवीन कल्पनांना मोठ्या प्रमाणावरील औद्योगिक उत्पादनामध्ये रूपांतरित करण्याच्या क्षमतेवर अवलंबून असेल. कंपनीने पुढील फंडासाठी २०२७ चे लक्ष्य ठेवले आहे.