IIT Mandi च्या ताज्या सर्वेक्षणातून धक्कादायक आकडेवारी समोर आली आहे. आता भारतातील **२२%** कॉलेज विद्यार्थी स्वतःचा व्यवसाय करत असून, पारंपरिक नोकऱ्यांकडे पाहण्याचा त्यांचा दृष्टिकोन पूर्णपणे बदलला आहे.
भारतीय शिक्षण क्षेत्रातील करिअरच्या निवडी आता आमूलाग्र बदलत आहेत. IIT Mandi, REVA University आणि GUESSS India यांनी संयुक्तपणे केलेल्या सर्वेक्षणात असे दिसून आले की, सुमारे २५,००० विद्यार्थ्यांपैकी २२% विद्यार्थ्यांनी आधीच स्वतःचे स्टार्टअप सुरू केले आहे. ही आकडेवारी जागतिक सरासरी असलेल्या २३% च्या खूप जवळ पोहोचली आहे.
नोकरीपेक्षा स्टार्टअपला पसंती
२०२३ ते २०२५ या कालावधीत सरकारी नोकऱ्यांकडे पाहणाऱ्या विद्यार्थ्यांचे प्रमाण १२.७% वरून १०.१% पर्यंत खाली आले आहे. कॉर्पोरेट नोकऱ्यांबाबतची उत्सुकता देखील ३१.३% वरून २७.४% वर आली आहे. याउलट, तब्बल ४३% विद्यार्थ्यांनी भविष्यात स्वतःचा व्यवसाय सुरू करण्याची इच्छा व्यक्त केली आहे.
चिकाटी आणि वेगवान प्रगती
विद्यार्थ्यांची उद्योजकतेकडे असलेली ओढ पाहता, ४१% विद्यार्थी असे आहेत ज्यांनी पूर्वी अपयश पचवून पुन्हा नव्याने सुरुवात केली आहे. विशेष म्हणजे, ४२% विद्यार्थी एकाच वेळी दोन किंवा त्यापेक्षा जास्त व्यवसाय सांभाळत आहेत. २०२५ सालातच सुरू झालेल्या स्टार्टअप्सपैकी ३१% कंपन्यांनी आता महसूल (Revenue) मिळवण्यास सुरुवात केली आहे.
स्टार्टअप कल्चरचा विस्तार
केवळ डिजिटल प्लॅटफॉर्मपुरते मर्यादित न राहता, विद्यार्थी आता विविध क्षेत्रांमध्ये व्यवसाय करत आहेत. ज्यांच्या ओळखीमध्ये उद्योजक आहेत, अशा विद्यार्थ्यांचे स्वतःचा व्यवसाय सुरू करण्याचे प्रमाण इतर विद्यार्थ्यांच्या तुलनेत तीन पटीने जास्त आहे. यामुळे आगामी काळात भारताच्या लेबर मार्केटवर आणि व्हेंचर कॅपिटल फंडिंगवर मोठा परिणाम होण्याची शक्यता आहे.