ऑक्टोबर २०२६ मध्ये भारतीय स्मॉल-कॅप मार्केटमध्ये **८.५%** ची मोठी घसरण पाहायला मिळाली. लेव्हरेज्ड पोझिशन्स कमी करणे आणि NSE ची कडक नजर यामुळे स्मॉल-कॅप शेअर्सवर मोठा दबाव निर्माण झाला आहे.
स्मॉल-कॅप मार्केट सध्या मोठ्या दबावाखाली असून Nifty Small-cap 250 इंडेक्समध्ये ऑक्टोबर महिन्यात ८.५% ची घसरण नोंदवण्यात आली आहे. या घसरणीचे मुख्य कारण म्हणजे 'मार्जिन ट्रेडिंग फॅसिलिटी' (MTF) पोझिशन्सचे वेगाने केलेले अनवाईंडिंग. जेव्हा शेअरचे भाव पडतात, तेव्हा ब्रोकर आपली थकबाकी वसूल करण्यासाठी 'फोर्स सेल' करतात, ज्यामुळे विक्रीचा एक दुष्टचक्र सुरू होते आणि किमती अजून खाली येतात.
ऑक्टोबरच्या अखेरीस, एकत्रित MTF बुक ₹१.५५ लाख कोटींच्या खाली आले आहे, जे सप्टेंबरमध्ये ₹१.६ लाख कोटींच्या उच्चांकावर होते. एकूण MTF एक्सपोजरपैकी ४६% वाटा हा केवळ स्मॉल-कॅप सेगमेंटमध्ये असल्याने बाजारातील तरलता (Liquidity) कमी होताच त्याचा मोठा फटका स्मॉल-कॅप्सना बसत आहे.
नियमन आणि ब्रोकरवरील दबाव (Regulatory Scrutiny)
नॅशनल स्टॉक एक्स्चेंज (NSE) ने २८ ऑक्टोबर २०२६ रोजी सादर केलेल्या अहवालात अनेक ब्रोकर्समध्ये नियमांचे उल्लंघन झाल्याचे समोर आले आहे. यामध्ये मार्जिन गोळा न करणे, क्लायंटच्या फंडचा गैरवापर आणि सायबर सुरक्षेतील त्रुटींचा समावेश आहे. ब्रोकर आता आपले लेंडिंग नियम कडक करत आहेत, ज्यामुळे बाजारात पैशांची आवक कमी झाली आहे.
व्हॅल्युएशन आणि व्याजाचे दर (Valuations and Interest Rates)
स्मॉल-कॅप्स सध्या महागड्या व्हॅल्युएशनवर ट्रेड करत आहेत. Nifty Small-cap 250 चा P/E रेशो सुमारे ३१ च्या आसपास आहे. वाढत्या व्याजाच्या दरांमुळे कंपन्यांचा कर्जाचा खर्च वाढला आहे, ज्याचा थेट परिणाम त्यांच्या नफ्यावर होतोय. अशा परिस्थितीत महागड्या शेअर्समध्ये गुंतवणूक करणे गुंतवणूकदारांसाठी धोक्याचे ठरू शकते.
आता गुंतवणूकदारांचे लक्ष म्युच्युअल फंडमध्ये येणाऱ्या पैशांच्या प्रवाहाकडे आणि बाजारातील अस्थिरतेकडे असणार आहे.