२७ ऑगस्ट २०२६ रोजी 'क्लोजिंग ऑक्शन सेशन'मुळे (CAS) शेअर बाजारात मोठी खळबळ उडाली. सेन्सेक्सने काही मिनिटांतच २,००० अंकांची घसरण अनुभवली असून, SEBI ने हा नवीन नियम बदलण्यास स्पष्ट नकार दिला आहे.
२७ ऑगस्ट २०२६ रोजी मासिक डेरिव्हेटिव्ह एक्सपायरीच्या दिवशी शेअर बाजारात प्रचंड अस्थिरता पाहायला मिळाली. ३:१५ वाजता सुरू झालेल्या नवीन 'क्लोजिंग ऑक्शन सेशन'मध्ये (CAS) सेन्सेक्सने २,००० अंकांची मोठी घसरण नोंदवली आणि तो ७४,९८८ च्या नीचांकी पातळीवर गेला होता. अखेरीस बाजार ०.७० टक्क्यांच्या घसरणीसह ७६,९३३.६ अंकांवर स्थिरावला.
नवीन नियमावर SEBI ठाम
३ ऑगस्ट २०२६ रोजी लागू करण्यात आलेल्या या नवीन प्रणालीमुळे बाजारातील शेवटच्या १० मिनिटांत मोठी अस्थिरता निर्माण होत असल्याची तक्रार ट्रेडर्सकडून केली जात आहे. रिटेल गुंतवणूकदारांचा या सत्रातील सहभाग १० टक्क्यांपेक्षा कमी असून, संस्थात्मक गुंतवणूकदारांचे वर्चस्व असल्याचे दिसून येते. मात्र, उठलेल्या टीकेनंतरही SEBI चे अध्यक्ष तुहिन कांत पांडे यांनी ही प्रणाली कायम राहील असे स्पष्ट केले आहे. जागतिक मानकांनुसार बाजारात सुधारणा घडवण्यासाठी हे महत्त्वाचे पाऊल असल्याचे नियामक सांगत आहे.
गुंतवणूकदारांसमोर काय आहेत धोके?
ऑक्शन मेकॅनिझममुळे एक्सपायरीच्या दिवशी किमतीत होणारे अचानक बदल रिस्क मॅनेजमेंटसाठी आव्हानात्मक ठरत आहेत. यापूर्वी १९ आणि २० ऑगस्ट रोजी SEBI ने 'मानसी शेअर अँड स्टॉक ब्रोकिंग' आणि 'कॉपथॉल मॉरिशस इन्व्हेस्टमेंट'वर बाजार हाताळणी केल्याप्रकरणी कारवाई देखील केली होती.
आता गुंतवणूकदारांसाठी 'स्लिपेज'चा धोका वाढला आहे, जिथे ट्रेडर्सला अपेक्षेपेक्षा वेगळ्या किमतीला व्यवहार करावा लागू शकतो. त्यामुळे डेरिव्हेटिव्ह ट्रेडिंग करणाऱ्यांनी एक्सपायरीच्या शेवटच्या सत्रात अत्यंत सावध राहणे गरजेचे आहे.