३ सप्टेंबर २०२६ रोजी Sensex मध्ये आलेल्या २,१०० अंकांच्या अचानक घसरणीमुळे SEBI सतर्क झाली आहे. क्लोजिंग ऑक्शनच्या नियमांबाबत आता नियामक चौकशी करणार असून, यामुळे डेरिव्हेटिव्ह मार्केटमधील अस्थिरतेवर लगाम लागण्याची शक्यता आहे.
क्लोजिंग ऑक्शनमध्ये नेमके काय घडले?
३ सप्टेंबर २०२६ रोजी BSE Sensex मध्ये शेवटच्या काही मिनिटांत मोठी अस्थिरता दिसून आली. क्लोजिंग ऑक्शन दरम्यान इंडेक्समध्ये अचानक २,१०० अंकांची मोठी घसरण झाली, ज्यामुळे फायनान्शिअल कॉन्ट्रॅक्ट्सच्या किमतीत वेगाने बदल झाले. ही घटना विशेषतः 'विकली डेरिव्हेटिव्ह एक्स्पायरी' (Weekly Derivatives Expiry) च्या दिवशी घडल्यामुळे ट्रेडर्सच्या चिंतेत भर पडली.
ऑक्शन प्रक्रियेतील त्रुटी
३ ऑगस्ट २०२६ रोजी सुरू करण्यात आलेले 'क्लोजिंग ऑक्शन सेशन' मार्केटमधील किंमत शोधण्याच्या प्रक्रियेसाठी (Price Discovery) होते. मात्र, गुरुवारी शेवटच्या मिनिटांत मार्केटमधील लिक्विडिटी कमी असल्याने हा प्रयोग फसला. या गोंधळामुळे 'पुट ऑप्शन्स'च्या प्रीमियममध्ये अवघ्या २ मिनिटांत ४०० ते ५०० टक्क्यांनी वाढ झाली. जरी इंडेक्स नंतर सावरला, तरीही अशा मोठ्या ऑर्डर फ्लोमुळे मार्केट मेकर्स आणि ट्रेडर्ससाठी मोठे रिस्क निर्माण झाले आहेत.
SEBI कडून आता काय होणार?
या प्रकारानंतर आता SEBI डेरिव्हेटिव्ह कॉन्ट्रॅक्ट्स सेटलमेंटच्या पद्धतीची औपचारिक पुनरावलोकन करणार आहे. सध्याची ऑक्शन पद्धत सेटलमेंटसाठी पुरेशी स्थिर आहे का, याचा अभ्यास सुरू आहे. नियामक संस्था पुढच्या आठवड्यात संभाव्य बदलांवर आधारित एक 'कन्सल्टेशन पेपर' (Consultation Paper) प्रसिद्ध करणार आहे. या बदलांमुळे भविष्यात शेअर्सची ऑर्डर एक्झिक्युशन आणि सेटलमेंट प्रक्रियेत मोठे बदल होण्याची शक्यता आहे.