शेअर बाजारातील 'Closing Auction Session' (CAS) मुळे बाजारात निर्माण होणाऱ्या अस्थिरतेची SEBI कडून दखल. ऑगस्ट २०२६ पासून लागू झालेल्या या नियमांत त्रुटी असल्याने आता लवकरच नवे नियम येण्याची शक्यता.
भारतीय शेअर बाजाराचे नियामक सेबी (SEBI) ने नुकत्याच सुरू केलेल्या 'Closing Auction Session' (CAS) च्या कार्यपद्धतीचा आढावा घेण्यास सुरुवात केली आहे. ३ ऑगस्ट २०२६ रोजी लागू झालेली ही सिस्टिम सध्या बाजाराच्या शेवटच्या सत्रात अनपेक्षित अस्थिरता निर्माण करत असल्याचे समोर आले आहे. या गंभीर परिस्थितीवर नियंत्रण मिळवण्यासाठी सेबी लवकरच एक कन्सल्टेशन पेपर (Consultation Paper) प्रसिद्ध करणार आहे.
समस्येचे मूळ कारण काय?
ही सिस्टिम ३:१५ ते ३:३० या वेळेत काम करते, तर अधिकृत क्लोजिंग प्राईस ३:३५ वाजता निश्चित होते. मात्र, डेरिव्हेटिव्ह मार्केट ३:४० वाजेपर्यंत सुरू असते. या ५ मिनिटांच्या वेळेच्या अंतरामुळे (Timing Mismatch) कॅश मार्केट आणि डेरिव्हेटिव्ह मार्केटमध्ये ताळमेळ बसत नाही. एक्सपायरीच्या दिवशी, विशेषतः '०-डीटीई' (0DTE) ऑप्शन्सच्या ट्रेडमुळे सेन्सेक्समध्ये एका झटक्यात २,००० अंकांची घसरण किंवा वाढ झाल्याचे पाहायला मिळाले आहे. यामुळे बाजार पारदर्शक न राहता 'लॉटरी' सारखा वाटत असल्याचा आरोप गुंतवणूकदारांनी केला आहे.
पुढे काय होणार?
सेबी आता सेटलमेंट प्राईस निश्चित करण्याच्या पद्धतीत बदल करण्याच्या विचारात आहे, जेणेकरून कॅश आणि डेरिव्हेटिव्ह मार्केटमधील ताण कमी होईल. गुंतवणूकदारांसाठी आता सेबीचा आगामी कन्सल्टेशन पेपर महत्त्वाचा ठरणार आहे. या बदलांमुळे भविष्यात एक्सपायरीच्या दिवशी होणारी 'प्राइस मॅनिप्युलेशन' रोखण्यास मदत होईल, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.