SEBI ने सोन्याची मागणी नियंत्रणात ठेवण्यासाठी आणि रुपयाला बळकट करण्यासाठी १६ ऑक्टोबरपासून Gold Fund-of-Funds (FoFs) मध्ये नवीन गुंतवणुकीवर बंदी घातली आहे. मात्र, Gold ETFs मध्ये गुंतवणूक सुरू राहणार असून गुंतवणूकदारांना स्टॉक एक्स्चेंजद्वारे खरेदी करता येईल.
गुंतवणुकीवर बंदी का?
भारतीय शेअर बाजार नियामक असलेल्या SEBI ने म्युचुअल फंड हाऊसेसना १६ ऑक्टोबरपासून Gold Fund-of-Funds मध्ये नवीन गुंतवणूक स्वीकारणे थांबवण्याचे आदेश दिले आहेत. सोन्याची वाढती मागणी मर्यादित ठेवणे आणि त्याचा भारतीय रुपयावर होणारा दबाव कमी करणे, हा यामागचा मुख्य हेतू आहे. या निर्बंधांमध्ये आता कोणत्याही प्रकारची लम्पसम गुंतवणूक (Lump-sum) किंवा SIP आणि STP द्वारे होणारे व्यवहार बंद होतील.
रिटेल गुंतवणूकदारांसाठी पर्याय काय?
Gold Fund-of-Funds अनेक रिटेल गुंतवणूकदारांमध्ये लोकप्रिय आहेत कारण त्यासाठी डिमॅट अकाउंटची (Demat Account) गरज भासत नाही. मात्र, या नवीन आदेशाचा फटका त्यांना बसणार आहे. आनंदाची बातमी म्हणजे, Gold ETFs वर कोणताही निर्बंध नसून ते स्टॉक एक्स्चेंजवर नेहमीप्रमाणे ट्रेड होत राहतील. ज्यांना सोन्यात गुंतवणूक सुरू ठेवायची आहे, त्यांना आता डिमॅट खात्याद्वारे गोल्ड ETF मध्ये गुंतवणूक करावी लागेल.
मार्केटमधील स्थिती
आकडेवारीनुसार, म्युचुअल फंड उद्योगातील एकूण सोन्याच्या मालमत्तेपैकी ३४% हिस्सा Gold Fund-of-Funds कडे आहे, तर उर्वरित ६६% हिस्सा हा ETF स्वरूपात आहे. एप्रिल ते सप्टेंबर या कालावधीत भारताची सोन्याची आयात २७.३२% ने घटून $१९.२७ अब्ज इतकी झाली आहे. तज्ज्ञांच्या मते, केवळ वित्तीय उत्पादनांवर निर्बंध आणून सोन्याची एकूण मागणी कमी होणे कठीण आहे, कारण भारतात सोन्याची भौतिक मागणी (Jewellery, Coins, Bars) ही सर्वात मोठी आहे.