शेअर बाजारात गुंतवणूक अधिक सुरक्षित आणि वेगवान करण्यासाठी SEBI ने कंबर कसली आहे. कॉर्पोरेट बाँड्समधील लिक्विडिटी वाढवण्यापासून ते AI ट्रेड्सवर नियंत्रण ठेवण्यापर्यंतचे अनेक महत्त्वाचे बदल नियामक लागू करत आहे.
भारतीय शेअर बाजाराची कार्यक्षमता वाढवण्यासाठी सेबी (SEBI) ने एका सर्वसमावेशक बदलांची घोषणा केली आहे. यात प्रामुख्याने लिक्विडिटी वाढवणे, तंत्रज्ञानाचा सुरक्षित वापर आणि ब्रोकरचे अनुपालन (Compliance) सुलभ करणे यावर भर दिला आहे. \n\n### कॉर्पोरेट बाँड्सची बाजारपेठ आता अधिक गतिमान\nसध्या कॉर्पोरेट बाँड्स मार्केटमध्ये इक्विटीच्या तुलनेत हालचाल कमी असते. हे चित्र बदलण्यासाठी सेबी 'मार्केट-मेकिंग फ्रेमवर्क' आणत आहे, ज्यामुळे खरेदीदार आणि विक्रेते यांना एकमेकांपर्यंत पोहोचणे सोपे होईल. तसेच, शॉर्ट सेलिंग आणि सिक्युरिटीज लेंडिंगच्या नियमांमध्ये सुधारणा करून बाजारात अधिक सक्रियता आणण्याचा प्रयत्न केला जाणार आहे.\n\n### AI आणि अल्गोरिदमिक ट्रेडिंगवर कडक वॉच\nबाजारात तंत्रज्ञानाचा वापर वाढल्याने रिस्कही वाढली आहे. आता AI टूल्स वापरणाऱ्या कंपन्यांना त्यांच्या सिस्टममध्ये 'किल स्विचेस' (Kill Switches) अनिवार्य करावे लागतील, जेणेकरून अल्गो ट्रेडिंगमध्ये काही गोंधळ झाल्यास ते त्वरित थांबवता येईल. याव्यतिरिक्त, कंपन्यांना नवीन AI टूल्स तपासण्यासाठी सेबी एक 'AI सँडबॉक्स' (AI Sandbox) सुविधा देणार आहे, जिथे सुरक्षित वातावरणात टेस्टिंग करता येईल.\n\n### ब्रोकर्ससाठी नवीन 'टियर' सिस्टिम\nसेबी आता सर्व ब्रोकर्सना एकाच मापाने मोजण्याऐवजी त्यांच्या आकारावर आणि तंत्रज्ञानाच्या वापरावर आधारित 'ग्रेडेड कंप्लायन्स' (Graded Compliance) लागू करत आहे. यामुळे छोट्या ब्रोकर्सवरील ओझे कमी होईल, तर मोठ्या आणि रिस्की संस्थांवर कडक लक्ष ठेवता येईल. पारदर्शकता आणण्यासाठी सेबी एक डिजिटल इन्स्पेक्शन पोर्टलही सुरू करत आहे.\n\n### संस्थात्मक गुंतवणूकदारांसाठी सुलभ व्यवहार\nपोर्टफोलिओ मॅनेजमेंट सर्व्हिसेस (PMS) आणि अल्टरनेटिव्ह इन्व्हेस्टमेंट फंड्स (AIFs) साठी सेबीने 'ऑटोमेटेड गिव्ह-अप' आणि 'टेक-अप' सुविधा विस्तारण्याचा निर्णय घेतला आहे. यामुळे कस्टोडियनच्या मॅन्युअल कन्फर्मेशनची वाट न पाहता व्यवहार जलद पूर्ण होतील, ज्यामुळे भांडवल लवकर मोकळे होईल.