शेअर बाजाराच्या नियमांमध्ये बदल करण्याच्या SEBI च्या प्रस्तावाला मोठा विरोध पाहायला मिळत आहे. Closing Auction Session (CAS) बाबत सेबीकडे तब्बल **२०,०००** प्रतिक्रिया आल्या असून, गुंतवणूकदारांचे लक्ष आता अंतिम निर्णयाकडे लागले आहे.
भारतीय शेअर बाजाराचे नियामक SEBI ने Closing Auction Session (CAS) फ्रेमवर्कमधील बदलांसाठी सुरू केलेली जनसुनावणी आता पूर्ण केली आहे. ३ ऑक्टोबर २०२६ या अंतिम मुदतीपर्यंत सेबीकडे संस्थात्मक गुंतवणूकदार, आर्बिट्रेजर्स आणि ट्रेडिंग फर्म्सकडून तब्बल २०,००० प्रतिक्रिया आल्या आहेत. यावरून स्पष्ट होते की, भारतीय डेरिव्हेटिव्ह्ज मार्केटमधील सेटलमेंट प्रक्रियेत होणारे बदल किती संवेदनशील आहेत.
वादाचे मुख्य मुद्दे काय आहेत?
३ ऑगस्ट २०२६ रोजी लागू झालेल्या या सिस्टिममुळे बाजारातील लिक्विडिटी आणि स्थिरतेवर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. सध्याचा वाद हा प्रामुख्याने डेरिव्हेटिव्ह्ज सेटलमेंटसाठी प्रस्तावित असलेल्या 'ब्लेंडेड फ्रेमवर्क'भोवती फिरतोय. बाजार सहभागींमध्ये 'ब्लेंडेड वॉल्युम-वेटेड ॲव्हरेज प्राईस' (VWAP) मॉडेल आणि पारंपारिक 'कंटिन्युअस ट्रेडिंग सेशन' (CTS) VWAP पद्धत या दोन गटांत विभागणी झाली आहे.
ट्रेडर्सची भीती काय?
आर्बिट्रेजर्स आणि मोठ्या संस्थात्मक ट्रेडर्सचे म्हणणे आहे की, ब्लेंडेड मॉडेलमुळे पोझिशन मॅनेज करणे कठीण झाले आहे. ट्रेड एक्झिक्युट होईपर्यंत वजन (variable weights) स्पष्ट नसल्यामुळे अनिश्चितता वाढली आहे. तसेच, दुपारच्या ३:३० वाजेपर्यंत ट्रेडिंग वाढवण्याच्या मागणीलाही जोर धरला आहे.
पुढे काय होणार?
SEBI चे चेअरमन तुहिन कांत पांडे यांनी स्पष्ट केले आहे की, नियामक या प्रतिक्रियांचे तातडीने विश्लेषण करेल आणि लवकरच अंतिम परिपत्रक जारी करेल. बाजारातील पारदर्शकता टिकवून ठेवण्यासाठी सेबी आता या प्रतिक्रियांच्या आधारे हायब्रीड मॉडेल स्वीकारते की जुन्याच पद्धतीवर ठाम राहते, याकडे सर्व गुंतवणूकदारांचे लक्ष लागले आहे.
