SEBI ने मार्केट इन्फ्रास्ट्रक्चर इन्स्टिट्यूशन्स (MIIs) मधील संचालक नियुक्तीचे नियम शिथिल करण्याचा प्रस्ताव मांडला आहे. टॅलेंटची कमतरता भरून काढण्यासाठी आणि तांत्रिक पदांसाठी मानके निश्चित करण्यासाठी हा महत्त्वाचा बदल असणार आहे.
संचालक मंडळासाठी नवीन निकष
९ सप्टेंबर २०२६ रोजी SEBI ने मार्केट इन्फ्रास्ट्रक्चर इन्स्टिट्यूशन्स (MIIs) - ज्यामध्ये स्टॉक एक्स्चेंज, क्लिअरिंग कॉर्पोरेशन आणि डिपॉझिटरीजचा समावेश होतो - यांच्या संचालक नियुक्ती प्रक्रियेत मोठे बदल सुचवले आहेत. सध्याच्या कडक नियमांमुळे अनेक तज्ञ या संस्थांच्या बोर्डवर येऊ शकत नव्हते, ही अडचण दूर करण्याचा नियामक मंडळाचा प्रयत्न आहे.
आता, जर एखाद्या उमेदवाराच्या कंपनीत १०% पेक्षा कमी वोटिंग राईट्स (सरकारी शेअर्स वगळता) असतील, तर अशा उमेदवारांना बोर्डवर स्थान मिळणे सोपे होणार आहे. याचा उद्देश केवळ तज्ञ उपलब्ध करून देणे हा नसून, हितसंबंधांचा संघर्ष (Conflict of Interest) टाळून पारदर्शकता टिकवणे हा आहे.
तांत्रिक आणि सुरक्षा पदांसाठी कडक नियम
केवळ नियुक्तीच नाही, तर SEBI ने आता तांत्रिक पदांसाठी 'स्टँडर्ड ऑपरेटिंग प्रोसिजर' (SOP) अनिवार्य केली आहे. यामध्ये खालील चार मुख्य पदांसाठी आवश्यक शिक्षण, अनुभव आणि कौशल्ये निश्चित केली जातील:
- Chief Technology Officer (CTO)
- Chief Information Security Officer (CISO)
- Compliance Officer
- Chief Risk Officer (CRO)
ऑपरेशन्समध्ये स्थिरता
संस्थेचे कामकाज खंडित होऊ नये म्हणून, या महत्त्वाच्या पदांवरील रिक्त जागा ३ महिन्यांच्या आत भरणे अनिवार्य करण्यात आले आहे. या प्रस्तावांवर ३० सप्टेंबर २०२६ पर्यंत सार्वजनिक अभिप्राय (Public Feedback) मागवण्यात आले आहेत. या बदलांमुळे भविष्यात बाजारातील संस्थांची कार्यक्षमता अधिक बळकट होईल, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.