बाजार नियामक SEBI आता SME IPO आणि कॉर्पोरेट बाँड मार्केटमध्ये मोठे बदल करण्याच्या तयारीत आहे. **₹472 लाख कोटी** मार्केट कॅप आणि **15 कोटी** गुंतवणूकदारांच्या सुरक्षेसाठी AI सँडबॉक्स आणि डिजिटल सुधारणांवर भर दिला जाणार आहे.
भारतीय शेअर बाजाराचा झपाट्याने होत असलेला विस्तार पाहता SEBI आता आपल्या कार्यप्रणालीत आधुनिक बदल करत आहे. देशाचे मार्केट कॅप ₹472 लाख कोटींवर पोहोचले असून, गुंतवणूकदारांची संख्या 15 कोटींच्या पुढे गेली आहे. या वाढत्या व्यापामुळे आता मॅन्युअल प्रक्रियेऐवजी ऑटोमेटेड कंप्लायन्स सिस्टिमवर भर दिला जाणार असल्याचे संकेत मिळत आहेत.\n\n### SME IPO नियमांची फेररचना\nगेल्या काही काळात SME कंपन्यांच्या लिस्टिंगमध्ये मोठी वाढ झाली आहे, त्यामुळे त्यांच्या गव्हर्नन्स आणि डिस्क्लोजर मानकांवर आता SEBI चा विशेष फोकस आहे. रिटेल गुंतवणूकदारांचे हित जपण्यासाठी आणि उच्च-जोखीम असलेल्या ऑफरिंग्सपासून वाचवण्यासाठी सध्याच्या नियमांचे ऑडिट केले जात आहे.\n\n### बाँड मार्केटमध्ये सुधारणा\nभारतातील कॉर्पोरेट बाँड मार्केटमध्ये रिटेल गुंतवणूकदारांचा सहभाग वाढवण्यासाठी SEBI 'मार्केट-मेकिंग' फ्रेमवर्क तयार करत आहे. यामध्ये 'फिक्स्ड इन्कम चॅनेल पार्टनर्स'ची भूमिका महत्त्वाची असेल. याशिवाय 'Demat 2.0' च्या दुसऱ्या टप्प्यात टोकनाइज्ड कॉर्पोरेट बाँड्सच्या ट्रेडिंगला चालना दिली जाणार आहे.\n\n### तंत्रज्ञानाचा वापर आणि साक्षरता\nतंत्रज्ञानाच्या युगात सुरक्षिततेसाठी SEBI 'AI सँडबॉक्स' तयार करणार आहे, जिथे फिनटेक कंपन्यांना नवनवीन प्रयोग करता येतील. मात्र, त्याच वेळी एक मोठी चिंता म्हणजे केवळ 36% गुंतवणूकदारांकडेच पुरेशी आर्थिक साक्षरता आहे. यामुळेच तांत्रिक बदलांसोबतच गुंतवणूकदार शिक्षण मोहिमांवरही आता नियामक भर देणार आहे.