बाजार नियंत्रक SEBI आता मार्केटमधील व्यवहारांवर नजर ठेवण्यासाठी अत्याधुनिक AI तंत्रज्ञानाचा वापर करणार आहे. त्याचबरोबर परदेशी गुंतवणूकदारांसाठी (FPI) नियम अधिक सुलभ करण्याची तयारी सेबीने सुरू केली आहे.
भारतीय शेअर बाजाराच्या नियमनात मोठी क्रांती घडवून आणण्याच्या तयारीत असलेल्या SEBI ने आता स्वतःचे 'आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स' (AI) मॉडेल विकसित करण्याची घोषणा केली आहे. हे तंत्रज्ञान मार्केटमधील संशयास्पद व्यवहार आणि जोखीम व्यवस्थापनावर रिअल-टाइम लक्ष ठेवण्यासाठी वापरले जाईल. SEBI चे अध्यक्ष तुहिन कांत पांडे यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, आंतरराष्ट्रीय संस्था (IOSCO) च्या मार्गदर्शक तत्त्वांचा वापर करून भारताचे डिजिटल इन्फ्रास्ट्रक्चर अधिक मजबूत केले जाणार आहे.
परदेशी गुंतवणूकदारांसाठी (FPI) सुलभ नियम
केवळ तंत्रज्ञानच नव्हे, तर SEBI आता परदेशी पोर्टफोलिओ गुंतवणूकदारांच्या (FPI) समस्यांवरही लक्ष केंद्रित करत आहे. अनेक परदेशी संस्थांनी भारतातील कडक नियमांमुळे गुंतवणुकीत येणाऱ्या अडचणींकडे लक्ष वेधले होते. यामुळे आता SEBI एक सल्लागार पत्र (Consultation Paper) तयार करत असून, ज्याद्वारे ऑनबोर्डिंग प्रक्रिया अधिक सोपी आणि आंतरराष्ट्रीय दर्जाच्या मानकांनुसार केली जाईल.
डिस्क्लोजर पॉलिसीमध्ये बदल
काही काळापूर्वी 'अदानी ग्रुप' प्रकरणासारख्या घटनांनंतर SEBI ने ऑफशोअर फंडांवर कडक निर्बंध घातले होते. मात्र, या नियमांमुळे गुंतवणूकदारांना अडचणी येत होत्या. आता सेबी मार्केटची पारदर्शकता कायम ठेवून नियमांमध्ये संतुलन राखण्यासाठी पुढाकार घेत आहे, जेणेकरून परदेशी गुंतवणुकीचा ओघ खंडित होऊ नये.
गुंतवणूकदारांनी काय लक्षात घ्यावे?
AI तंत्रज्ञानाचा वापर करताना डेटाची अचूकता महत्त्वाची ठरेल. जर सिस्टीममध्ये त्रुटी राहिली, तर चुकीचे संकेत मिळून बाजारात अस्थिरता येऊ शकते, हे गुंतवणूकदारांनी लक्षात घेणे गरजेचे आहे. भविष्यात FPI नियमांबाबत येणारे सल्लागार पत्र आणि AI मॉडेलची अंमलबजावणी मार्केटसाठी अत्यंत महत्त्वाची ठरणार आहे.