SEBI ने सर्व मार्केट इंटरमीडियरीजसाठी नवीन 'कॉमन ॲडव्हर्टाइजमेंट कोड' (CAC) जाहीर केला आहे, जो **८ ऑक्टोबर २०२६** पासून लागू होईल. आता सेलिब्रिटींना फक्त ब्रँड प्रमोशनसाठी वापरता येईल आणि त्याचा खर्च कंपन्यांना स्वतःच्या खिशातून करावा लागेल.
सेबीने (SEBI) मार्केटमधील जाहिरातींच्या पद्धती बदलण्यासाठी नवीन 'कॉमन ॲडव्हर्टाइजमेंट कोड' लागू केला आहे. हा नियम स्टॉक ब्रोकर्स, म्युच्युअल फंड कंपन्या (AMCs), डिपॉझिटरी पार्टिसिपंट्स, गुंतवणूक सल्लागार आणि रिसर्च ॲनालिस्ट या सर्वांना लागू असेल. या निर्णयाचा मुख्य उद्देश गुंतवणुकदारांचे हित जपून मार्केटमधील पारदर्शकता वाढवणे हा आहे.
सेलिब्रिटी जाहिरातींवरील निर्बंध
आता सेलिब्रिटींना केवळ ब्रँड-लेव्हलच्या जाहिरातींसाठीच वापरता येईल. ते कोणत्याही विशिष्ट फायनान्शिअल प्रॉडक्टची किंवा स्कीमची जाहिरात करू शकणार नाहीत. सर्वात महत्त्वाचा नियम म्हणजे, सेलिब्रिटींच्या जाहिरातींवर होणारा सर्व खर्च संबंधित कंपनीला स्वतः करावा लागेल. हा खर्च ग्राहकांवर किंवा म्युच्युअल फंड स्कीमच्या 'एक्सपेन्स रेशो'वर टाकता येणार नाही, ज्यामुळे रिटेल गुंतवणुकदारांचा भार कमी होईल.
नवीन नियमावलीतील ठळक वैशिष्ट्ये
- रिपोर्टिंग: आता प्रत्येक जाहिरातीची माहिती प्रसिद्ध झाल्यानंतर ३ कामकाजाच्या दिवसांत सेबीला देणे बंधनकारक आहे.
- डार्क पॅटर्नवर बंदी: गुंतवणुकदारांना फसवणाऱ्या किंवा चुकीच्या डिजिटल पद्धती (Dark Patterns) वापरण्यावर सेबीने स्पष्ट बंदी घातली आहे.
- रेटिंग व रँकिंग: जाहिरातींमध्ये वापरली जाणारी कामगिरीची आकडेवारी ही केवळ 'वेरिफाईड पास्ट रिस्क अँड रिटर्न व्हेरिफिकेशन एजन्सी' द्वारे प्रमाणित असणे आवश्यक आहे.
हा नवीन नियम गुंतवणुकदारांना चुकीच्या मार्केटिंगपासून वाचवेल आणि गुंतवणुकीचे निर्णय अधिक स्पष्टपणे घेण्यास मदत करेल.