SEBI ने आता ऑनलाइन बॉण्ड प्लॅटफॉर्म्ससाठी (OBPPs) नवीन नियमावली जारी केली आहे. ७ ऑक्टोबर २०२६ पासून सर्व बॉण्ड्सवर 'Credit Risk-o-Meter' आणि अनसिक्युअर्ड डेथसाठी 'लाल रंगात' ठळक सूचना देणे अनिवार्य करण्यात आले आहे.
भारतीय भांडवली बाजार नियामक SEBI ने रिटेल गुंतवणूकदारांच्या हितासाठी एक महत्त्वाचा निर्णय घेतला आहे. बॉण्ड मार्केटमधील गुंतवणूक अधिक सुरक्षित आणि पारदर्शक करण्यासाठी, ७ ऑक्टोबर २०२६ पासून सर्व Online Bond Platform Providers (OBPPs) साठी नवीन मार्गदर्शक तत्त्वे लागू करण्यात आली आहेत.\n\n### काय आहे 'Credit Risk-o-Meter'?\n\nया नियमानुसार, आता प्रत्येक प्लॅटफॉर्मला त्यांच्या वेबसाईट आणि मोबाईल ॲपवर लिस्टेड बॉण्ड्ससाठी 'Credit Risk-o-Meter' प्रदर्शित करावे लागेल. हे टूल AAA पासून D रेटिंगपर्यंतच्या बॉण्ड्सची जोखीम सहा वेगवेगळ्या स्तरांत विभागते. विशेष म्हणजे, जर क्रेडिट रेटिंगमध्ये कोणताही बदल झाला, तर प्लॅटफॉर्मला २४ तासांच्या आत हे इंडिकेटर अपडेट करणे अनिवार्य असेल.\n\n### अनसिक्युअर्ड (Unsecured) डेटवर विशेष लक्ष\n\nअनेकदा अधिक परताव्याच्या (Yield) आमिषाला बळी पडून गुंतवणूकदार विना-तारण (Unsecured) बॉण्ड्समध्ये पैसे गुंतवतात. आता अशा प्रकारच्या बॉण्ड्सवर 'Unsecured' अशी सूचना ठळक लाल अक्षरांत लिहिणे बंधनकारक करण्यात आले आहे. यामुळे गुंतवणूकदारांना गुंतवणुकीपूर्वी जोखीम समजून घेणे सोपे होईल.\n\n### गुंतवणूकदारांसाठी काही महत्त्वाचे सल्ले\n\nजरी हे नवीन टूल पारदर्शकता वाढवत असले, तरी गुंतवणूकदारांनी हे लक्षात ठेवले पाहिजे की:
- तरलता जोखीम (Liquidity Risk): काही कॉर्पोरेट बॉण्ड्समध्ये खरेदी-विक्रीचे प्रमाण खूप कमी असते, ज्यामुळे मुदत संपण्यापूर्वी बाहेर पडणे कठीण जाऊ शकते.
- व्याजदर जोखीम (Interest Rate Risk): बाजारातील व्याजदर वाढल्यास बॉण्डच्या किमती घसरतात, ज्याचा परिणाम तुमच्या गुंतवणुकीवर होऊ शकतो.
गुंतवणुकीचा अंतिम निर्णय घेण्यापूर्वी, प्लॅटफॉर्म हे अधिकृत स्टॉकब्रोकर म्हणून नोंदणीकृत आहेत की नाही, याची खात्री एकदा नक्की करून घ्या.