SEBI ने Shares Bazaar Private Limited आणि त्यांच्या व्यवस्थापनावर २० लाख रुपयांचा दंड ठोठावला आहे. कंपनीकडून 'अश्युअर्ड रिटर्न'ची चुकीची आमिषं दाखवून गुंतवणूकदारांची फसवणूक केली जात होती.
भारतीय सुरक्षा आणि विनिमय मंडळाने (SEBI) Shares Bazaar Private Limited (SBPL) आणि त्यांच्या महत्त्वाच्या पदाधिकाऱ्यांवर २० लाख रुपयांचा दंड ठोठावला आहे. कंपनीने कोणतीही अधिकृत परवानगी नसताना अनधिकृत गुंतवणूक योजना चालवल्याचे तपासात निष्पन्न झाले आहे. मार्च २०२१ ते डिसेंबर २०२२ या कालावधीत कंपनीच्या व्यवहारांची चौकशी केली असता हे धक्कादायक वास्तव समोर आले आहे.
नक्की काय प्रकार घडला?
नॅशनल स्टॉक एक्सचेंजने (NSE) केलेल्या तक्रारीनंतर SEBI ने या प्रकरणाचा तपास सुरू केला होता. कंपनीने 'मेकिंग मिलियन्स फायनान्शियली फ्री' (Making Millions Financially Free) नावाची एक योजना राबवली होती. यामध्ये गुंतवणूकदारांना १८% ते ४८% वार्षिक परताव्याचे खोटे आश्वासन दिले जात होते. हे पैसे मार्केटमध्ये गुंतवले जातील, असे भासवले जात होते, मात्र प्रत्यक्षात तसे काहीही घडले नाही.
७२ कोटींची अफरातफर
तपासणीत असे आढळले की, कंपनीच्या खात्यात सुमारे ७२.६६ कोटी रुपये जमा झाले होते, तर त्यातील ७२.४१ कोटी रुपये बाहेर काढले गेले. हे पैसे शेअर मार्केटमध्ये गुंतवण्याऐवजी 'किसान परिवार प्रायव्हेट लिमिटेड' (Kisaan Parivar Private Limited) कडे वळवण्यात आले किंवा जुन्या गुंतवणूकदारांचे पैसे देण्यासाठी वापरले गेले. व्यवहारांची लपवाछपवी करण्यासाठी बँक खात्यांमध्ये 'PMS', 'डिव्हिडंड' किंवा 'रेफरल' अशा दिशाभूल करणाऱ्या नोंदी केल्या होत्या.
कोणाला किती दंड?
- Shares Bazaar Private Limited: १० लाख रुपये
- भुपाल ननावथ, तिरुमळा लक्ष्मी व्यंकटा रमेश, प्रसन्ना लक्ष्मी अतलूर: प्रत्येकी ३ लाख रुपये
- सीईओ नरेश मिट्टा: १ लाख रुपये
गुंतवणूकदारांनी कोणत्याही योजनेत पैसे गुंतवण्यापूर्वी ती संस्था SEBI कडे नोंदणीकृत आहे का, याची पडताळणी करणे अत्यंत आवश्यक आहे. शेअर बाजारात खात्रीशीर परताव्याचे (Assured Return) आश्वासन देणे हे फसवणुकीचे मोठे लक्षण आहे, त्यामुळे अशा स्कीम्सपासून दूर राहणेच हिताचे आहे.