SEBI च्या नवीन क्लोजिंग ऑक्शन सेशन (CAS) मध्ये आता म्युच्युअल फंडांचा सहभाग वाढून जवळपास **25%** झाला आहे. **3 ऑगस्ट** रोजी लाँच झालेल्या या नवीन नियमांमुळे जुन्या VWAP पद्धतीला पर्याय मिळाला आहे, ज्यामुळे दिवसाच्या शेवटी शेअरच्या किमती अधिक चांगल्या प्रकारे ठरवण्यास मदत होईल.
SEBI च्या नवीन नियमांचा परिणाम
सिक्युरिटीज अँड एक्सचेंज बोर्ड ऑफ इंडिया (SEBI) ने 3 ऑगस्ट रोजी क्लोजिंग ऑक्शन सेशन (CAS) सुरू केले होते. सुरुवातीला या सेशनमध्ये म्युच्युअल फंडांचा सहभाग 5-7% होता, जो आता वाढून 25% पर्यंत पोहोचला आहे. हा एक मोठा बदल आहे, कारण आता फ्युचर्स अँड ऑप्शन्स (F&O) साठी पात्र असलेल्या स्टॉक्सच्या क्लोजिंग किमती वेगळ्या पद्धतीने ठरवल्या जातील.
VWAP पद्धतीला पर्याय
यापूर्वी, भारतीय शेअर बाजारात क्लोजिंग किंमत ठरवण्यासाठी शेवटच्या 30 मिनिटांच्या ट्रेडमधील व्हॉल्यूम वेटेड ॲव्हरेज प्राईस (VWAP) पद्धत वापरली जात होती. मात्र, या पद्धतीमध्ये शेवटच्या क्षणी किमतीत मोठे चढ-उतार होण्याची शक्यता असायची. SEBI ने ही पद्धत बदलून एक नवीन ऑक्शन विंडो आणली आहे, ज्याचा उद्देश किंमत निश्चिती प्रक्रिया अधिक पारदर्शक आणि न्याय्य करणे हा आहे. म्युच्युअल फंडांसारख्या मोठ्या गुंतवणूकदारांनी या नवीन प्रणालीशी जुळवून घेतले आहे, पण सामान्य किरकोळ गुंतवणूकदारांचा सहभाग अजूनही कमी आहे.
सुरुवातीचे आव्हान आणि किमतीतील फरक
नवीन प्रणाली लागू करताना काही अडचणी आल्या. सुरुवातीला अनेक ट्रेडर्स आणि ऑटोमेटेड ट्रेडिंग सिस्टीम्सना जुन्या VWAP पद्धतीवर आधारित असल्यामुळे नवीन ऑक्शन फॉरमॅटशी जुळवून घेणे कठीण झाले. यामुळे निफ्टी (Nifty) आणि सेन्सेक्स (Sensex) सारख्या निर्देशांकांच्या क्लोजिंग किमतींमध्ये आणि वैयक्तिक स्टॉक्सच्या किमतींमध्ये लक्षणीय फरक दिसून आला. या अस्थिरतेमुळे काही गुंतवणूकदारांनी या नवीन प्रणालीवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित करत यावर तात्पुरती स्थगिती आणण्याची किंवा बहिष्कार टाकण्याची मागणी केली होती.
SEBI चे चेअरमन तुहिन कांता पांडे यांनी यावर प्रतिक्रिया देताना सांगितले की, नियामक यावर बारकाईने लक्ष ठेवून आहेत आणि त्यांना बाजारात कोणतीही फेरफार झाल्याचा पुरावा मिळालेला नाही. त्यांनी सुरुवातीच्या अस्थिरतेला प्रणालीतील तांत्रिक बदलांचे (technical recalibration) कारण असल्याचे म्हटले आहे, कोणत्याही गैरवापराचे नाही. या ऑक्शन प्रक्रियेत इंडिकेटिव्ह किमती (indicative prices) दर्शवणे अनिवार्य आहे, जेणेकरून ही प्रक्रिया पूर्णपणे काळ्या पेटीसारखी (black box) राहणार नाही.
गुंतवणूकदारांनी काय लक्ष ठेवावे
बाजारात जसजसे हे बदल स्वीकारले जात आहेत, तसतसे पारदर्शकतेवर लक्ष केंद्रित केले जात आहे. अनेक मोठ्या ब्रोकरेज प्लॅटफॉर्म्सनी त्यांच्या ॲप्स आणि वेबसाइट्सवर ऑक्शन विंडो दरम्यान इंडिकेटिव्ह किमती दर्शविण्यास सुरुवात केली आहे, ज्यामुळे ट्रेडर्सना माहितीपूर्ण निर्णय घेणे सोपे होईल. गुंतवणूकदारांनी क्लोजिंग किमती कशा ठरवल्या जात आहेत याकडे लक्ष देणे महत्त्वाचे आहे. या नवीन ऑक्शनमुळे त्यांना जुन्या प्रणालीपेक्षा वेगळे क्लोजिंग पॅटर्न्स दिसू शकतात. ट्रेडिंग अल्गोरिदम्स पूर्णपणे अपडेट झाल्यानंतर आणि ऑक्शन सेशनमध्ये लिक्विडिटी (liquidity) सुधारल्यानंतर बाजार स्थिर होण्याची अपेक्षा आहे.