SEBI ने Copthall Mauritius Investment आणि Mansi Share and Stock Broking या कंपन्यांवर क्लोजिंग ऑक्शन सेशन (CAS) मध्ये फेरफार केल्याचा आरोप ठेवत सिक्युरिटीज मार्केटमध्ये व्यवहार करण्यास बंदी घातली आहे. या कंपन्यांनी चुकीच्या पद्धतीने **₹3.68 कोटी** नफा मिळवला असून, तो परत करण्याचे आदेश दिले आहेत.
SEBI चा कठोर पवित्रा
सिक्युरिटीज अँड एक्सचेंज बोर्ड ऑफ इंडिया (SEBI) ने Copthall Mauritius Investment आणि Mansi Share and Stock Broking या कंपन्यांना सिक्युरिटीज मार्केटमध्ये व्यवहार करण्यापासून अंतरिम आदेशाद्वारे प्रतिबंधित केले आहे. बाजारात नवीन सुरू झालेल्या क्लोजिंग ऑक्शन सेशन (CAS) मध्ये गैरव्यवहार करून फायदा मिळवल्याचा आरोप या कंपन्यांवर आहे.
CAS म्हणजे काय?
CAS ही एक नवीन ट्रेडिंग विंडो आहे, जी 3 ऑगस्ट 2026 रोजी लागू करण्यात आली. याचा उद्देश F&O-eligible स्टॉकच्या क्लोजिंग प्राईस अधिक पारदर्शकपणे ठरवणे हा आहे. याआधी volume-weighted average price (VWAP) पद्धत वापरली जात होती. मात्र, SEBI च्या तपासानुसार, 13 ऑगस्ट 2026 रोजी (जेव्हा Sensex एक्सपायरी होती) काही मार्केट पार्टिसिपंट्सनी या सिस्टीमचा गैरवापर करण्याचा प्रयत्न केला.
कंपन्यांची फसवी रणनीती
SEBI च्या अहवालानुसार, दोन्ही कंपन्यांनी इंडेक्सचा क्लोजिंग प्राईस बदलण्यासाठी वेगवेगळ्या पद्धती वापरल्या.
- Copthall Mauritius Investment: या कंपनीने Sensex स्टॉक्समध्ये मोठ्या प्रमाणात आक्रमक खरेदी ऑर्डर दिल्या, पण नंतर त्या रद्द केल्या. या ऑर्डर्समुळे इंडेक्स कृत्रिमरित्या वाढला. यामुळे कंपनीने Sensex ऑप्शन्समधील आपल्या लॉन्ग कॉल आणि शॉर्ट पुट पोझिशन्सचा फायदा घेतला.
- Mansi Share and Stock Broking: या कंपनीने याउलट, Sensex कंपोनंट्समध्ये मार्केट प्राईसपेक्षा खूप कमी किमतीत मोठ्या सेल ऑर्डर दिल्या. या ऑर्डर्स काही मिनिटांसाठी मार्केटवर दबाव टाकण्यासाठी चालू ठेवण्यात आल्या आणि मार्केट बंद होण्यापूर्वी रद्द करण्यात आल्या. यामुळे कंपनीला आपल्या पुट ऑप्शन पोझिशन्समधून नफा मिळवता आला.
SEBI च्या तपासात असे समोर आले की, दोन्ही कंपन्यांनी एकमेकांशी संगनमत केले नसले तरी, दोघांचाही उद्देश आर्थिक फायद्यासाठी इंडेक्समध्ये फेरफार करणे हा होता.
गैरमुनाफा वसूल करणार
या निष्कर्षांनंतर, SEBI ने Copthall Mauritius Investment कडून ₹2.96 कोटी आणि Mansi Share and Stock Broking कडून ₹71.65 लाख असा एकूण ₹3.68 कोटींचा गैरमुनाफा वसूल करण्याचे आदेश दिले आहेत. बाजारातील सचोटी टिकवून ठेवण्यासाठी SEBI चे हे पाऊल महत्त्वाचे मानले जात आहे, विशेषतः नवीन ट्रेडिंग सिस्टीमच्या सुरुवातीच्या काळात.
गुंतवणूकदारांसाठी, SEBI च्या या कारवाईमुळे नवीन ऑक्शन सिस्टीमवर बारकाईने लक्ष ठेवले जात असल्याचे स्पष्ट झाले आहे. भविष्यात, या सिस्टीममध्ये अधिक स्थिरता आणण्यासाठी नियमांमध्ये बदल होण्याची शक्यता आहे.