अनेक रिटेल ट्रेडर्स कमी जोखीम समजून ऑप्शन्स सेलिंगकडे वळतात, पण 'Naked Shorting' ही रणनीती भांडवल साफ करू शकते. बाजारातील एका मोठ्या हालचालीमुळे सर्व नफा बुडण्याची दाट शक्यता असते, त्यामुळे विना-हेजिंग (Unhedged) ट्रेडिंग करणे धोकादायक ठरू शकते.
अनेक नवोदित ट्रेडर्स 'Naked Shorting' कडे एक सुरक्षित उत्पन्नाचा मार्ग म्हणून पाहतात. National Stock Exchange (NSE) च्या आकडेवारीनुसार, सुमारे 85% ऑप्शन्स कॉन्ट्रॅक्ट्स एक्सपायरीला 'आउट-ऑफ-द-मनी' (OTM) ठरतात, ज्यामुळे सेलरला प्रीमियम मिळतो. हे चित्र वरवर आकर्षक वाटत असले तरी, यात मोठी जोखीम दडलेली आहे.
रिस्क ॲसिमेट्री (Risk Asymmetry) म्हणजे काय?
नेकेड शॉर्टिंगमध्ये तुमचा नफा हा मिळालेल्या प्रीमियमपुरताच मर्यादित असतो, मात्र जर बाजारात अचानक मोठी हालचाल झाली, तर तुमचे नुकसान अमर्याद असू शकते. बाजारातील अस्थिरतेमुळे (Volatility) एखादा ट्रेड तुमच्या विरोधात गेला, तर मागील कित्येक महिन्यांत कमावलेला नफा एका झटक्यात नष्ट होऊ शकतो.
नियामक संस्थांचे संकेत
SEBI ने वारंवार इशारा दिला आहे की, डेरिव्हेटिव्ह सेगमेंटमध्ये काम करणाऱ्या बहुतांश रिटेल ट्रेडर्सना नुकसान सोसावे लागते. यामुळेच आता एफ अँड ओ (F&O) ट्रेडिंगमध्ये सहभागाबाबत कडक नियमावली लागू केली जात आहे. तज्ज्ञांच्या मते, 'Bull Call Spreads' किंवा 'Bear Put Spreads' सारख्या हेज्ड स्ट्रॅटेजीज वापरणे केव्हाही चांगले, कारण यात तुमचा जास्तीत जास्त लॉस (Maximum Loss) आधीच ठरलेला असतो.
ट्रेडर्ससाठी महत्त्वाचा धडा
आकडेवारीनुसार, सुमारे 70% डेरिव्हेटिव्ह कॉन्ट्रॅक्ट्स एक्सपायरीच्या आधीच बंद केले जातात, जे 'ॲक्टिव्ह पोझिशन मॅनेजमेंट'ची गरज अधोरेखित करतात. तुम्ही जर ऑप्शन्समध्ये काम करत असाल, तर 'विन रेट' पेक्षा तुमच्या 'रिस्क-टू-रिवॉर्ड रेशो' (Risk-to-reward ratio) वर लक्ष केंद्रित करा. स्टॉप-लॉसची शिस्त आणि हेजिंगचा वापरच तुम्हाला दीर्घकाळ बाजारात टिकवून ठेवू शकतो.