NSE Self-Listing: नॅशनल स्टॉक एक्सचेंज स्वतःच्या प्लॅटफॉर्मवर लिस्ट होणार? चेअरमनचे मोठे संकेत

भविष्यातील शक्यता

नॅशनल स्टॉक एक्सचेंजचे (NSE) चेअरमन श्रीनिवास इनजेती यांनी शेअर बाजारात एक मोठी चर्चा सुरू केली आहे. एक्स्चेंजने आपल्या शेअर्सची नोंदणी स्वतःच्याच प्लॅटफॉर्मवर करणे भविष्यात शक्य होऊ शकते, असे मत त्यांनी व्यक्त केले आहे. मात्र, यासाठी भारतीय बाजार नियामक असलेल्या SEBI कडून नियमावलीत मोठा बदल होणे आवश्यक आहे.

सध्याचे नियम आणि आव्हाने

सध्या भारतीय शेअर बाजारात 'क्रॉस-लिस्टिंग' मॉडेलचा वापर केला जातो. यामध्ये NSE चे शेअर्स BSE वर ट्रेड होतात, तर BSE चे शेअर्स NSE वर ट्रेड होतात. हा नियम बनवण्यामागे मुख्य कारण म्हणजे 'कॉन्फ्लिक्ट ऑफ इंटरेस्ट' (Conflict of Interest) टाळणे. जर एखादे एक्स्चेंज स्वतःचेच शेअर्स लिस्ट करत असेल, तर ते 'प्लेयर' आणि 'रेफरी' अशा दोन्ही भूमिका एकाच वेळी पार पाडेल, अशी भीती तज्ज्ञांकडून व्यक्त केली जाते.

SEBI ची भूमिका महत्त्वाची

श्रीनिवास इनजेती यांनी स्पष्ट केले की, जरी नियम कडक असले तरी काळाप्रमाणे त्यात बदल होत असतात. त्यांनी २०१२ ते २०१५ या काळाचा संदर्भ दिला, जेव्हा 'मार्केट इन्फ्रास्ट्रक्चर इन्स्टिट्यूशन्स'ला पहिल्यांदा लिस्टिंगची परवानगी देण्यात आली होती. मात्र, अंतिम निर्णय पूर्णपणे SEBI च्या हातात आहे, जे मार्केटमधील स्थिरता आणि गुंतवणूकदारांच्या सुरक्षेला सर्वोच्च प्राधान्य देतात.

गुंतवणूकदारांसाठी आता या विषयातील धोरणात्मक बदल (Regulatory Policy) पाहणे महत्त्वाचे ठरेल. जर भविष्यात 'सेल्फ-लिस्टिंग'चा मार्ग मोकळा झाला, तर त्यासाठी अत्यंत कडक फ्रेमवर्क आणावे लागेल, जेणेकरून बाजारातील तटस्थता कायम राहील.