Motilal Oswal Nasdaq Q 50 ETF मध्ये अलीकडेच कमालीची अस्थिरता (Volatility) पाहायला मिळाली. परकीय गुंतवणुकीवरील नियामक मर्यादांमुळे नवीन युनिट्स तयार करणे थांबल्याने, मार्केट प्राईस आणि मूळ मूल्य (NAV) यात मोठी दरी निर्माण झाली आहे.
आर्बिट्रेज यंत्रणा का कोलमडली?
सामान्यतः, एखाद्या ETF चे मार्केट प्राईस त्याच्या नेट ॲसेट व्हॅल्यूच्या (NAV) जवळ राहणे अपेक्षित असते. हे संतुलन राखण्यासाठी 'आर्बिट्रेज' (Arbitrage) प्रक्रिया वापरली जाते. मात्र, सध्या परकीय गुंतवणुकीसाठी असलेल्या $7 अब्जांच्या मर्यादेमुळे फंडांना नवीन युनिट्स जारी करता येत नाहीत. पुरवठा वाढवण्याची सोय नसल्यामुळे, मार्केट मेकर्सना किमतीवर नियंत्रण ठेवता आले नाही आणि शेअरची किंमत केवळ सट्टेबाजीमुळे वाढली.
SEBI च्या नवीन नियमांचा फटका
7 सप्टेंबर पासून SEBI ने सर्किट ब्रेकरच्या नियमांमध्ये बदल केले आहेत. पूर्वी सर्किट बँड NAV नुसार ठरवले जात होते, पण आता ते मागील दिवसाच्या क्लोजिंग प्राईसवर आधारित आहेत. यामुळे आधीच महाग झालेल्या शेअरवर 20 टक्के अप्पर सर्किट लागू झाले आणि किंमत त्याच्या मूळ मूल्यापेक्षा अधिक फुगली.
गुंतवणूकदारांसाठी धोक्याची सूचना
21 सप्टेंबर रोजी या ETF चे ट्रेडिंग व्हॉल्युम सामान्य सरासरीपेक्षा 19 पट वाढून 43 लाख युनिट्सवर पोहोचले होते. त्यानंतर सलग तीन दिवस 20 टक्क्यांचे लोअर सर्किट लागले. जेव्हा अशी सिस्टिम ब्लॉक होते, तेव्हा मार्केट प्राईस आणि फेअर व्हॅल्यूमध्ये मोठी दरी निर्माण होते, ज्यामुळे गुंतवणूकदारांचे मोठे नुकसान होऊ शकते. त्यामुळे गुंतवणूक करताना फक्त शेअरच्या किमतीकडे न पाहता, NAV आणि मार्केट प्राईस मधील फरक (Tracking Difference) तपासणे अत्यंत आवश्यक आहे.