भारतीय शेअर बाजारातील मार्जिन ट्रेडिंग फॅसिलिटी (MTF) बुक ऑक्टोबर महिन्यात **4.65%** नी घसरून **₹1.44 ट्रिलियनवर** आले आहे. सलग सहा महिन्यांच्या वाढीनंतर पहिल्यांदाच झालेली ही घट, गुंतवणूकदार आता बाजारात जोखीम कमी करण्याच्या पवित्र्यात असल्याचे दर्शवते.
भारतीय शेअर बाजारात मार्जिन ट्रेडिंग फॅसिलिटी (MTF) वापरून शेअर्स खरेदी करणाऱ्यांच्या उत्साहाला ऑक्टोबर महिन्यात ओहोटी लागली आहे. नॅशनल स्टॉक एक्सचेंजच्या (NSE) आकडेवारीनुसार, ऑक्टोबर अखेरपर्यंत हे बुक 4.65% नी घसरून ₹1.44 ट्रिलियनवर आले आहे. एप्रिलमध्ये हे प्रमाण ₹1.16 ट्रिलियन होते, जे सप्टेंबरमध्ये ₹1.51 ट्रिलियनच्या उच्चांकावर पोहोचले होते. त्यानंतर झालेली ही पहिलीच मोठी घसरण आहे.\n\n### मार्जिन ट्रेडिंग का घटले?\n\nमार्जिन ट्रेडिंग म्हणजे स्वतःच्या भांडवलापेक्षा अधिक रक्कम कर्ज घेऊन शेअर्स खरेदी करणे. जेव्हा बाजारात तेजी असते, तेव्हा गुंतवणूकदार कर्ज घेऊन मोठी गुंतवणूक करतात. मात्र, सध्याची घट हे दर्शवते की बाजारातील वाढत्या अस्थिरतेमुळे किंवा कर्जावरील व्याजाच्या भारांमुळे आता गुंतवणूकदार 'डि-लिव्हरेजिंग' (कर्ज कमी करणे) करत आहेत.\n\n### कोणत्या शेअर्समध्ये जास्त एक्सपोजर?\n\nघसरण होऊनही काही बड्या कंपन्यांमध्ये मोठी गुंतवणूक कायम आहे. यात HDFC Bank ₹3,007 कोटी, Reliance Industries ₹2,938 कोटी आणि BSE ₹2,386 कोटी इतक्या मार्जिन फंडिंगसह आघाडीवर आहेत. याव्यतिरिक्त Jio Platforms (₹2,351 कोटी) आणि Jio Financial Services (₹1,737 कोटी) यांचाही मोठा वाटा आहे.\n\n### गुंतवणूकदारांसाठी धोक्याची सूचना\n\nतज्ज्ञांच्या मते, या शेअर्समध्ये मोठी मार्जिन पोझिशन असल्याने बाजारात अचानक पडझड झाल्यास 'मार्जिन कॉल'चा धोका वाढतो. अशा वेळी ब्रोकर कडून अतिरिक्त पैसे मागितले जातात किंवा गुंतवणूकदाराचे शेअर्स विकले जातात, ज्यामुळे बाजारातील विक्रीचा दबाव आणखी वाढू शकतो. सध्या गुंतवणूकदार नवीन जोखमीपेक्षा भांडवल सुरक्षित ठेवण्याला अधिक पसंती देत असल्याचे चित्र आहे.