२०२६ मध्ये विदेशी गुंतवणूकदारांनी भारतीय शेअर बाजारातून (Secondary Market) तब्बल **₹३ लाख कोटी** काढून घेतले आहेत. मात्र, याउलट परिस्थिती IPO मार्केटमध्ये दिसत असून, आर्थिक वर्ष २०२७ च्या पहिल्या सहामाहीत कंपन्यांनी **₹९४,२०५ कोटी** उभे केले आहेत.
भारतीय शेअर बाजारात सध्या मोठी दुफळी पाहायला मिळत आहे. एकेीकडे जुन्या कंपन्यांच्या शेअर्समधून परदेशी गुंतवणूकदार (FPI) मोठ्या प्रमाणावर पैसे काढून घेत आहेत, तर दुसरीकडे नवीन कंपन्यांच्या IPO कडे गुंतवणूकदारांचा ओढा वाढला आहे. ही परिस्थिती गुंतवणूकदारांच्या बदलत्या मानसिकतेचे द्योतक आहे.
आकडेवारी काय सांगते?
२०२६ या वर्षात FPI ने भारतीय इक्विटी मार्केटमधून ₹३ लाख कोटींहून अधिक रक्कम काढून घेतली आहे, जी २०२५ मधील एकूण विक्रीपेक्षाही जास्त आहे. केवळ सप्टेंबर २०२६ मध्येच त्यांनी ₹३५,८६१ कोटी काढले. याउलट याच काळात IPO मार्केटमध्ये ₹९,६७६ कोटींची गुंतवणूक झाली आहे. २०२७ या आर्थिक वर्षाच्या पहिल्या सहामाहीत कंपन्यांनी एकूण ₹९४,२०५ कोटी उभारले असून, हे प्रमाण मागील वर्षाच्या याच काळाच्या तुलनेत ३५% नी अधिक आहे.
व्हॅल्युएशनमधील फरक (Valuation Gap)
बाजारातील तज्ज्ञांच्या मते, जुन्या आणि मोठ्या कंपन्यांचे शेअर्स सध्या खूप महाग (High Valuation) झाले आहेत. त्यामुळे तिथे वाढीला वाव कमी उरला आहे. याउलट, IPO मध्ये गुंतवणूकदारांना एका निश्चित किमतीला नवीन व्यवसायात शिरण्याची संधी मिळते, जी अधिक फायदेशीर वाटत आहे. ऑक्टोबर २०२५ ते सप्टेंबर २०२६ दरम्यान आलेल्या IPO पैकी सुमारे ६७.२% शेअर्स हे त्यांच्या इश्यू प्राईसच्या वर ट्रेड करत आहेत, हे देखील या उत्साहामागचे एक मोठे कारण आहे.
जागतिक अस्थिरतेचे सावट
क्रूड ऑइलच्या वाढत्या किमती आणि वाढते अमेरिकन बाँड यील्ड यामुळे रुपयावरही दबाव निर्माण झाला असून तो ₹९७ प्रति डॉलरच्या आसपास पोहोचला आहे. यामुळे परदेशी गुंतवणूकदारांचे नुकसान होत आहे. जरी सध्या IPO मार्केट मजबूत दिसत असले, तरी जागतिक मंदीचा दबाव वाढल्यास याचा फटका नव्या लिस्टिंगलाही बसू शकतो. जर बाजारातील घसरण अधिक गडद झाली, तर IPO मधील ही 'लिस्टिंग गेन'ची चमक फिकी पडण्याची दाट शक्यता आहे.