आयकर विभागाने पॅन कार्डधारकांसाठी एक नवीन ऑनलाइन सुविधा सुरु केली आहे. या सुविधेमुळे टॅक्स भरताना झालेल्या चुका, जसे की चुकीचे असेसमेंट इयर किंवा पेमेंट हेड निवडणे, आता ई-फायलिंग पोर्टलवरूनच दुरुस्त करता येणार आहेत. यामुळे करदात्यांचा वेळ वाचणार असून टॅक्स क्रेडिट रिफ्लेक्ट होण्यासही मदत होणार आहे.
काय घडले?
आयकर विभागाने ई-फायलिंग पोर्टलवर एक नवीन ऑनलाइन सेवा सुरु केली आहे, ज्यामुळे करदात्यांना टॅक्स भरताना झालेल्या चुका दुरुस्त करता येतील. पूर्वी, जर करदात्याने चुकीचे असेसमेंट इयर (Assessment Year) किंवा पेमेंट हेड (Payment Head) निवडले, तर त्यांना हे दुरुस्त करण्यासाठी त्यांच्या संबंधित असेसिंग ऑफिसरकडे (Assessing Officer) जावे लागत असे. या प्रक्रियेला बराच वेळ लागत असे आणि टॅक्स क्रेडिट (Tax Credit) मिळण्यास विलंब होत असे. मात्र, आता या नवीन प्रणालीमुळे करदाते स्वतःच पात्र चलनांमधील (Challans) चुका दुरुस्त करू शकतील.
करदात्यांसाठी हे का महत्त्वाचे आहे?
टॅक्स चलानमध्ये चुकीची माहिती असल्यास, अनेकदा कर विभागाकडून 'मिसमॅच' (Mismatch) नोटिसा येतात. याचा अर्थ, पैसे भरलेले असूनही ते करदात्याच्या पॅनशी (PAN) जुळत नाहीत. यामुळे रिटर्न भरताना किंवा रिफंड (Refund) घेताना अडचणी येतात. ही दुरुस्ती प्रक्रिया ऑनलाइन केल्यामुळे, कर विभागाचा उद्देश करदात्यांवरील अनुपालन भार (Compliance Burden) कमी करणे हा आहे. यामुळे असेसमेंट इयर किंवा पेमेंटचा मेजर हेड (Major Head) किंवा मायनर हेड (Minor Head) यांसारख्या सामान्य चुका सुधारणे सोपे झाले आहे.
महत्त्वाचे नियम आणि मर्यादा
ही नवीन सुविधा काही विशिष्ट अटींवर लागू होते. ही सुविधा फक्त 'अनकन्जुम्ड' (Unconsumed) चलनांसाठी उपलब्ध आहे, म्हणजेच ज्या टॅक्स पेमेंटचा वापर प्रत्यक्ष कर दायित्वासाठी (Tax Liability) अजून झालेला नाही. या दुरुस्त्यांसाठी कठोर मुदतीचे पालन करणे आवश्यक आहे:
- असेसमेंट इयर आणि टॅक्स इयर: चलान जमा केल्याच्या तारखेपासून किंवा चलन ओळख क्रमांक (CIN) तयार झाल्यापासून सात दिवसांच्या आत दुरुस्ती करणे आवश्यक आहे.
- मेजर हेड आणि मायनर हेड: यांच्या दुरुस्तीसाठी चलान जमा केल्याच्या तारखेपासून 30 दिवसांची मुदत आहे.
हे लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे की प्रति चलान ही सुविधा फक्त एकदाच वापरता येते. जर आणखी दुरुस्त्यांची आवश्यकता असेल, तर करदात्यांना पारंपरिक पद्धतीने असेसिंग ऑफिसरशी संपर्क साधावा लागेल.
TDS आणि TAN मधील फरक
हे समजून घेणे महत्त्वाचे आहे की ही सुविधा प्रामुख्याने पॅनशी संबंधित थेट कर भरणांसाठी आहे. आयटीएनएस 281 (ITNS 281) चलनांमधील दुरुस्त्या, जे टॅक्स डिडक्टेड अॅट सोर्स (TDS) आणि टॅक्स कलेक्टेड अॅट सोर्स (TCS) साठी वापरले जातात आणि टॅन (TAN) शी जोडलेले आहेत, ते या नवीन ई-फायलिंग पोर्टल अपडेटमध्ये समाविष्ट नाहीत. टीडीएस संबंधित दुरुस्त्या या TRACES पोर्टलद्वारेच केल्या जातील. त्यामुळे, टीडीएस किंवा टीसीएस पेमेंटमधील कोणत्याही त्रुटींसाठी करदात्यांनी आणि अकाउंट व्यावसायिकांनी TRACES प्रोटोकॉलचा वापर सुरू ठेवावा.
करदात्यांनी काय लक्ष ठेवावे?
या सुविधेचा वापर करणारे करदाते दुरुस्तीपूर्वी आणि नंतर ई-फायलिंग पोर्टलवर आपल्या चलानची स्थिती तपासू शकतात. दुरुस्ती प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर, कर क्रेडिट स्टेटमेंट (Form 26AS किंवा AIS) मध्ये टॅक्स पेमेंटचे यशस्वी प्रतिबिंबन (Reflection) हे तपासणे महत्त्वाचे आहे. जर त्रुटी निर्धारित वेळेच्या बाहेरची असेल किंवा ती खूपच क्लिष्ट असेल, तर करदात्यांना संबंधित कर कार्यालयाशी संपर्क साधावा लागेल, कारण अशा प्रकरणांसाठी ऑनलाइन प्रणाली उपलब्ध होणार नाही.