जागतिक इंडेक्स प्रोव्हायडर FTSE Russell ने भारतीय शेअर बाजारातील BSE (बॉम्बे स्टॉक एक्सचेंज) ला एक पात्र एक्सचेंज म्हणून मान्यता दिली आहे. या निर्णयामुळे मार्च २०२७ पासून BSE मध्ये सूचीबद्ध असलेल्या शेअर्समध्ये सुमारे **₹5,700 कोटी** (अंदाजे $695 दशलक्ष) च्या पॅसिव्ह फंड गुंतवणुकीचा ओघ वाढण्याची शक्यता आहे.
FTSE Russell ची BSE ला मान्यता
जागतिक स्तरावर प्रसिद्ध असलेल्या FTSE Russell या इंडेक्स प्रोव्हायडरने अखेर BSE (बॉम्बे स्टॉक एक्सचेंज) ला आपल्या जागतिक इक्विटी इंडेक्ससाठी पात्र एक्सचेंज म्हणून घोषित केले आहे. मार्च २०२७ मध्ये होणाऱ्या इंडेक्स रिव्ह्यूपासून हा बदल लागू होईल. यामुळे BSE वर सूचीबद्ध असलेल्या कंपन्यांना जागतिक स्तरावर अधिक प्रसिद्धी मिळेल आणि गुंतवणूकदारांकडून भांडवलाचा ओघ वाढू शकेल.
गुंतवणुकीचा ओघ आणि नवीन IPOs
नुवामा (Nuvama) येथील मार्केट विश्लेषकांच्या अंदाजानुसार, या मान्यतेमुळे BSE मध्ये सूचीबद्ध असलेल्या शेअर्समध्ये सुमारे ₹5,700 कोटी (अंदाजे $695 दशलक्ष) इतकी पॅसिव्ह फंड गुंतवणूक आकर्षित होऊ शकते. इतकेच नाही, तर नवीन कंपन्यांसाठी IPO प्रक्रियाही सुलभ होईल. BSE मेन बोर्डवर IPO आणणाऱ्या कंपन्यांना आता फास्ट-ट्रॅक स्क्रीनिंग प्रक्रियेतून जाण्याची संधी मिळेल, ज्यामुळे त्या आवश्यक निकष पूर्ण केल्यास लवकरच जागतिक इंडेक्समध्ये स्थान मिळवू शकतील.
NSE ला प्राधान्य
एक महत्त्वाची बाब म्हणजे, जर एखादी कंपनी BSE आणि नॅशनल स्टॉक एक्सचेंज (NSE) या दोन्ही ठिकाणी सूचीबद्ध असेल, तर FTSE Russell इंडेक्समध्ये समावेशासाठी NSE ला प्राधान्य देईल. याचे कारण म्हणजे सध्या NSE वर आंतरराष्ट्रीय संस्थात्मक गुंतवणूकदारांचा सहभाग आणि तरलता (liquidity) अधिक आहे.
नियामक आव्हाने आणि बाजारातील दबाव
जरी ही इंडेक्स पात्रता BSE साठी एक सकारात्मक बाब असली, तरी शेअरच्या किमतीत अलीकडील काळात बरीच अस्थिरता दिसून आली आहे. एक्सचेंज सध्या काही नियामक आणि संरचनात्मक आव्हानांचा सामना करत आहे, ज्यामुळे काही मार्केट विश्लेषक सावध आहेत. विशेषतः, क्लोजिंग ऑक्शन सेशन (CAS) ची अंमलबजावणी आणि RBI च्या बँक गॅरंटी संबंधित नवीन नियमांमुळे व्यवहारांवर आधारित महसूल आणि कार्यान्वयन खर्चाबाबत अनिश्चितता निर्माण झाली आहे.
या चिंता आणि बाजारातील एकूणच घसरण यामुळे जेफरीज (Jefferies) आणि नुवामा (Nuvama) सारख्या ब्रोकरेज कंपन्यांनी BSE चे रेटिंग डाउनग्रेड केले आहे. गुंतवणूकदारांनी एक्सचेंज या नियामक बदलांना कसे सामोरे जाते आणि अपेक्षित पॅसिव्ह गुंतवणुकीमुळे मार्जिनवरील दबावावर किती मात करता येते, यावर लक्ष ठेवणे महत्त्वाचे ठरेल. मार्च २०२७ चा रिव्ह्यू हा कंपन्यांसाठी एक महत्त्वाचा टप्पा ठरेल.